<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><!-- generator="wordpress.com" -->
<rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	>

<channel>
	<title>जमीन &amp;laquo; WordPress.com Tag Feed</title>
	<link>http://wordpress.com/tag/जमीन/</link>
	<description>Feed of posts on WordPress.com tagged "जमीन"</description>
	<pubDate>Mon, 07 Jul 2008 13:31:49 +0000</pubDate>

	<generator>http://wordpress.com/tags/</generator>
	<language>en</language>

<item>
<title><![CDATA[New Linux Ubuntu in just 15 Days]]></title>
<link>http://ubuntukanpur.wordpress.com/?p=20</link>
<pubDate>Wed, 09 Apr 2008 11:20:01 +0000</pubDate>
<dc:creator>oskanpur</dc:creator>
<guid>http://ubuntukanpur.wordpress.com/?p=20</guid>
<description><![CDATA[लाइनक्स उबुँटू के सबसे आधुनिक संसकरण ]]></description>
<content:encoded><![CDATA[<p>लाइनक्स उबुँटू के सबसे आधुनिक संसकरण में अब मात्र १५ दिन बाकी - २४ अप्रैल को स्वयं <a title="लाइनक्स उबुँटू - डाउनलोड करें" href="http://www.ubuntu.com/getubuntu/download" target="_blank">डाउनलोड करें</a> और अपने नवीन अथवा खटारा कम्प्यूटर में नया जीवन फूँक दें &#124;</p>
]]></content:encoded>
</item>
<item>
<title><![CDATA[Open Source Software Education in India]]></title>
<link>http://oskanpur.wordpress.com/2008/03/28/open-source-software-education-in-india/</link>
<pubDate>Fri, 28 Mar 2008 10:26:25 +0000</pubDate>
<dc:creator>oskanpur</dc:creator>
<guid>http://oskanpur.wordpress.com/2008/03/28/open-source-software-education-in-india/</guid>
<description><![CDATA[भारत मे सार्वजनिक वित्त पर चलने वाली श]]></description>
<content:encoded><![CDATA[<p>भारत मे सार्वजनिक वित्त पर चलने वाली शिक्षण सँसथाएं व खुला सोर्स कोड / <a title="अपने कम्प्यूटर के लिए आाधुनिक व मुफ्त लाइनक्स उबुँटू डाउन लोड करें" href="http://www.ubuntu.com/getubuntu/download" target="_blank">लाइनक्स उबुँटू शिक्षा</a> - किसकी जिम्मेदारी ?</p>
]]></content:encoded>
</item>
<item>
<title><![CDATA[उत्तर प्रदेश के कोल आदिवासियों को जनजाति का दर्जा दो!]]></title>
<link>http://cpimlnd.wordpress.com/2008/02/26/%e0%a4%89%e0%a4%a4%e0%a5%8d%e0%a4%a4%e0%a4%b0-%e0%a4%aa%e0%a5%8d%e0%a4%b0%e0%a4%a6%e0%a5%87%e0%a4%b6-%e0%a4%95%e0%a5%87-%e0%a4%95%e0%a5%8b%e0%a4%b2-%e0%a4%86%e0%a4%a6%e0%a4%bf%e0%a4%b5%e0%a4%be/</link>
<pubDate>Tue, 26 Feb 2008 20:52:12 +0000</pubDate>
<dc:creator>cpimlnd</dc:creator>
<guid>http://cpimlnd.wordpress.com/2008/02/26/%e0%a4%89%e0%a4%a4%e0%a5%8d%e0%a4%a4%e0%a4%b0-%e0%a4%aa%e0%a5%8d%e0%a4%b0%e0%a4%a6%e0%a5%87%e0%a4%b6-%e0%a4%95%e0%a5%87-%e0%a4%95%e0%a5%8b%e0%a4%b2-%e0%a4%86%e0%a4%a6%e0%a4%bf%e0%a4%b5%e0%a4%be/</guid>
<description><![CDATA[- आशीष
भारतीय समाज काफी प्राचीन है जिस]]></description>
<content:encoded><![CDATA[<p class="MsoNormal"><font face="Mangal"><font>- </font><font><span title="Click to correct" class="transl_class">आशीष</span></font></font></p>
<p class="MsoNormal"><font face="Mangal"><span title="Click to correct" class="transl_class">भारतीय</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">समाज</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">काफी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">प्राचीन</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जिसका</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जन</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">समुदाय</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">विभि</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जातियों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">विभाजित</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">रहा</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है।</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">समाज</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">की</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जातीय</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">रूपरेखा</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">को</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">हिन्दू</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">धर्मशास्त्रों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">व्यवस्थित</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">किया</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">गया</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जिसका</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">प्रभाव</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इतना</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">व्यापक</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">कि</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">भारत</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">अन्य</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">धर्मों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">मानने</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">वालों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">भी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इसका</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">असर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">दिखता</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है।</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">हिन्दू</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">धर्म</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">वर्णित</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जातियों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">को</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">विशेष</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">अधिकार</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">तथा</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">विशेष</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">दायित्व</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">आधार</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">ऊँचा</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">से</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">नीचा</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">दर्जा</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">देकर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">संगठित</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">किया</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">हुआ</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है।</span><font>  </font><span title="Click to correct" class="transl_class">सभी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जातियां</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">अन्तर्विवाह</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">आधारित</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">ह</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">तथा</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">व्यक्ति</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">की</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जाति</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जन्म</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">से</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">तय</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">होती</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है।</span></font><!--more--></p>
<p class="MsoNormal"><!--more--></p>
<p class="MsoNormal"><font face="Mangal"><font><span title="Click to correct" class="transl_class">जनजातियों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">का</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">अस्तित्व</span></font></font></p>
<p class="MsoNormal"><font face="Mangal"><span title="Click to correct" class="transl_class">हिन्दू</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">धर्म</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">वर्णित</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जाति</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">व्यवस्था</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">अतिरिक्त</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">भारत</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">वन</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">क्षेत्रो</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">सैकड़ों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">ऐसे</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">समूह</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">विद्यमान</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जो</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">उपरोक्त</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जाति</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">व्यवस्था</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">से</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">अलग</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">ह।</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इन्हीं</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">लोगों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">को</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जनजाति</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">रूप</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">लम्बे</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">समय</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">से</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">भारतीय</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">समाज</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">मान्यता</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">प्राप्त</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है।</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">ये</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">अपनी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">बहुत</span>–<span title="Click to correct" class="transl_class">सी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">विशिष्टताओं</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">को</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">बनाये</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">रखते</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">हुए</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">वन</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">क्षेत्रो</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">रहते</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">आए</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है।</span></font></p>
<p class="MsoNormal"><font face="Mangal"><span title="Click to correct" class="transl_class">इन</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जनजातियों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">की</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">अपनी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">एक</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">वन</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">अर्थव्यवस्था</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जो</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">प्राकृतिक</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">खेती</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">समेत</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">वन</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">उपजों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">आधारित</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">और</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">वन</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">उत्पादों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">को</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">एकत्रा</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">करके</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">उन्हें</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">बाजार</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">बेचना</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इनके</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जीवन</span>–<span title="Click to correct" class="transl_class">यापन</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">का</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">एक</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">महत्वपूर्ण</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">आधार</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">रहा</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है।</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">अपने</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">क्षेत्रा</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">की</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">वन</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">सम्पदा</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इनका</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">एकल</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">प्रा</span>‌<span title="Click to correct" class="transl_class">धिकार</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">रहा</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है।</span></font></p>
<p class="MsoNormal"><font face="Mangal"><span title="Click to correct" class="transl_class">इन</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जनजातियों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">की</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">विशिष्टताओं</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इनके</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जीवन</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">का</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">प्राकृतिक</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">रूप</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">और</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">सरल</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">स्वभाव</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">तथा</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">सामूहिक</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पहलकदमी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">उल्लेखनीय</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जो</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">सभी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">प्रकृति</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">साथ</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इनके</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">सामूहिक</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">सम्बन</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">से</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">उपजी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">हैं।</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इन</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">समूहों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">की</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">संस्कृति</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">की</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">कई</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पृथक</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">विशिष्टताएं</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">विद्यमान</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">और</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">शेष</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">समाज</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">साथ</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इनके</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">सम्बन</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">आधारित</span>; <span title="Click to correct" class="transl_class">हिन्दू</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">ईसाई</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">व</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">अन्य</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">धार्मिक</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">परम्पराओं</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">कुछ</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">असर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">भी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इनकी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">संस्कृति</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">देखने</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">को</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">मिलते</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है।</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इनका</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पहनावा</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">रहन</span>–<span title="Click to correct" class="transl_class">सहन</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">इनके</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">देवी</span>–<span title="Click to correct" class="transl_class">देवता</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">इनका</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">खान</span>–<span title="Click to correct" class="transl_class">पान</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">इनके</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">मनोरंजन</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">रूप</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">नृत्य</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">व</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">संगीत</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">त्योहार</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">जन्म</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">विवाह</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">मृत्यु</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इनके</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">रीति</span>–<span title="Click to correct" class="transl_class">रिवाज</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">प्रकृति</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">प्रति</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इनका</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">सम्मान</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">तथा</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इससे</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">उत्प</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जीवन</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">प्रति</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इनका</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">प्राकृतिक</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जीवन</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">दर्शन</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इनकी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">संस्कृति</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">की</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">विशिष्टताएं</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है।</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इसी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">साथ</span>–<span title="Click to correct" class="transl_class">साथ</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इनके</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">समाज</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">अन्दरूनी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">संगठन</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">भी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">प्राकृतिक</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">रूप</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">ह</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जिनके</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">चिन्ह</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">आज</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">भी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">देखने</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">को</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">मिलते</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">।</span></font></p>
<p class="MsoNormal"><font face="Mangal"><font><span title="Click to correct" class="transl_class">जनजातियों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">का</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">तीव्र</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">शोषण</span></font></font></p>
<p class="MsoNormal"><font face="Mangal"><span title="Click to correct" class="transl_class">भारत</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">ब्रिटिश</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">शासन</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">की</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">स्थापना</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">साथ</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">और</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">भारत</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">बड़े</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जमदार</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">बड़े</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">व्यापारी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">वर्ग</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">द्वारा</span> </font><font face="Mangal"><span title="Click to correct" class="transl_class">अंग्रेजों</span> </font><font face="Mangal"> <span title="Click to correct" class="transl_class">की</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">दलाली</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">करने</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">साथ</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">भारत</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">की</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">औपनिवेशिक</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">लूट</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">को</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">बढ़ाने</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">लिए</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">भारत</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">की</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">प्राकृतिक</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">सम्पदा</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">का</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">क्रूर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">दोहन</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">तेज</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">हो</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">चला।</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इसी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">साथ</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">वनों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जनजातियों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">अधिकार</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">और</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">उनके</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">समाज</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">व</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">संस्कृति</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">भी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">हमले</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पहले</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">से</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">तेज</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">हो</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">गये।</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">कुर्बानियों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">साथ</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">भारत</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">विभि</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">आदिवासी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">समूहों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">ने</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">अपने</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">क्षेत्रो</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">अंग्रेजों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">को</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">भरपूर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">चुनौती</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">दी।</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">सन्थाल</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">मुण्डा</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">हो</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">कंध</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">भील</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">कोया</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">कोल</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">कोली</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">आदि</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">संघर्ष</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">महत्वपूर्ण</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">रहे</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है</span>  <span title="Click to correct" class="transl_class">और</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">बिरसा</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">मुण्डा</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">कानू</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">सिद्धू</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">आलुरि</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">सीताराम</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">राजू</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">आदि</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इनके</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">संघर्षों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">बहादुर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">नायक</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">रहे</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है।</span></font></p>
<p class="MsoNormal"><font face="Mangal"><span title="Click to correct" class="transl_class">औपनिवेशिक</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">शासकों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">द्वारा</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इनकी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">वन</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">सम्पदा</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">को</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">लूटना</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">उन</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">कब्जा</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">करके</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जंगल</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">काटना</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">साहूकारों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">द्वारा</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">उन्हें</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">कर्ज</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">फँसाना</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">और</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इनके</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">मेहनतकशों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">को</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">कुली</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">रूप</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इस्तेमाल</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">ने</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">एक</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">ओर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">वनों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">अधिकार</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">की</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">रक्षा</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">संघर्षों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">को</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जन्म</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">दिया</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">और</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">दूसरी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">तरफ</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इस</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">बाहरी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">समाज</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">द्वारा</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">विकास</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">कार्यों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">नाम</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">दखलंदाजी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">ने</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">उनके</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">वास्तविक</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इरादों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">प्रति</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इनके</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">मन</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">संदेह</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">उत्प</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">किया।</span></font></p>
<p class="MsoNormal"><font face="Mangal"><span title="Click to correct" class="transl_class">अंग्रेजों</span> </font><font face="Mangal"><span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">राज्य</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">की</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">समाप्ति</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">बाद</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">आदिवासियों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">संघर्षों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">मद्देनजर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">एवं</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">विकास</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">लिए</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">विशेष</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">सुविधाएं</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">प्रदान</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">किए</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जाने</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इरादे</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">से</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इनकी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">एक</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">सूचि</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">संविधान</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">अनुच्छेद</span> 342 <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">अनुसार</span> 5<span title="Click to correct" class="transl_class">वीं</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">व</span> 6<span title="Click to correct" class="transl_class">ठी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">अनुसूची</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">दर्ज</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">की</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">गई।</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इस</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">अनुसूची</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">अनुसूचित</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">क्षेत्रा</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">दर्ज</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">ह</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">जिन्हें</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">सामान्य</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">भाषा</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">वन</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">क्षेत्रा</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">कहा</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जाता</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">और</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इनमें</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">रहने</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">वाली</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जनजातियों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">को</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">अनुसूचित</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जनजाति</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">का</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">दर्जा</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">प्राप्त</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है।</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">अनुसूचित</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जनजातियां</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">वही</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जनजातियां</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">हैं</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जो</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">संविधान</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">की</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इस</span> 5<span title="Click to correct" class="transl_class">वीं</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">व</span> 6<span title="Click to correct" class="transl_class">ठी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">अनुसूची</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> 1950 <span title="Click to correct" class="transl_class">से</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">दर्ज</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है।</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इन</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">क्षेत्रो</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">की</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">विशिष्ट</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">परिस्थिति</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">अनुरूप</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">सरकार</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">ने</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इन</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">क्षेत्रो</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">लिए</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">कुछ</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">अलग</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">कानून</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">व</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">सुविधाएं</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">घोषित</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">कर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">रखी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है।</span></font></p>
<p class="MsoNormal"><font face="Mangal"><span title="Click to correct" class="transl_class">अंगे्रजी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">औपनिवेशिक</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">शासन</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">काल</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">से</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">ही</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">और</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">बाद</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">साम्राज्यवाद</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">बड़े</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पूँजीपति</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">व</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">बड़े</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जमींदारों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">राज</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">और</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">शासन</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">दौरान</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जनजातियों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">बहुत</span>–<span title="Click to correct" class="transl_class">से</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पारम्परिक</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">क्षेत्रो</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">से</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जंगल</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">साफ</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">करके</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">उन्हें</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">मैदानी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इलाकों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">परिवर्तित</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">कर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">दिया</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">गया</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">हालांकि</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इस</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">प्रकार</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">क्षेत्रो</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">बहुत</span>–<span title="Click to correct" class="transl_class">से</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">वनीय</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">लक्षण</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">आज</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">भी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">मौजूद</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">ह।</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">दूसरी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">ओर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">बहुत</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">से</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">वन</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">क्षेत्रो</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">मैदानी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">लोगों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">की</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">बसापत</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">कारण</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">ऐसे</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इलाकों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जनसंख्या</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">का</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">मिश्रित</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">रूप</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">विकसित</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">हो</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">गया</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">और</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">ऐसे</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">क्षेत्रो</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">का</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जनजातीय</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">बहुल</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">स्वरूप</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">बदल</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">गया</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है।</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इन</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">परिवर्तनों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">ने</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">भारत</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">बहुत</span>–<span title="Click to correct" class="transl_class">से</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इलाकों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इस</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">तरह</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">की</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">गैर</span>–<span title="Click to correct" class="transl_class">अनुसूचित</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">क्षेत्रों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">रहने</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">वाली</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जनजातियों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">की</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">परेशानी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">एवं</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">समस्याओं</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">को</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">सामने</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">ला</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">दिया</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है।</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">ऐसे</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इलाकों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">की</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जनजातियां</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">अपने</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">प्राकृतिक</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">अधिकार</span> </font><font face="Mangal"><span title="Click to correct" class="transl_class">क्षेत्रो</span></font><font face="Mangal"> <span title="Click to correct" class="transl_class">से</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">तो</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">वंचित</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">ही</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">इनमें</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">से</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">बहुत</span>–<span title="Click to correct" class="transl_class">सी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जनजातियों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">की</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जनजातीय</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">दर्जे</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">की</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पहचान</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">से</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">भी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इंकार</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">किया</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जा</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">रहा</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है।</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जाहिर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">इनके</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">लिए</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">अपने</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जनजातीय</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">विकास</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">व</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">अधिकारों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">की</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">विशेष</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">मांगों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">को</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">उठा</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पाना</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">मुश्किल</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">हो</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">गया</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है।</span></font></p>
<p class="MsoNormal"><font face="Mangal">`<span title="Click to correct" class="transl_class">स्वाधीन</span>' <span title="Click to correct" class="transl_class">भारत</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जैसे</span>–<span title="Click to correct" class="transl_class">जैसे</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">साम्राज्यवाद</span>– <span title="Click to correct" class="transl_class">परस्त</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">विकास</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">की</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">योजना</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">अमल</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">हुआ</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">वैसे</span>–<span title="Click to correct" class="transl_class">वैसे</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">गरीब</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">लोगों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पारम्परिक</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">अधिकारों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">हमले</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">और</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">तेज</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">हुए</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">ह।</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">आदिवासी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">लोग</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">भी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इनके</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">शिकार</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">रहे</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">और</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">नियम</span>–<span title="Click to correct" class="transl_class">कानून</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">सरकारी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">नीतियों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">एवं</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">कोर्ट</span>–<span title="Click to correct" class="transl_class">कचहरियों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">भी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">यही</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">लोग</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">निशाना</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">बने</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">ह।</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">विशेष</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">आर्थिक</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">क्षेत्रों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">तथा</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">खनिज</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">सम्पदा</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">की</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">लूट</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">हेतु</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">बड़ी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">कम्पनियों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">की</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">स्थापना</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">और</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">बड़े</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">बांध</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">निर्माण</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जलमग्न</span> </font><font face="Mangal"><span title="Click to correct" class="transl_class">क्षेत्रो</span></font><font face="Mangal"> <span title="Click to correct" class="transl_class">से</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">प्रभावित</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">होकर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">भी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">आदिवासी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">अपने</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">प्राकृतिक</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">निवास</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">स्थान</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">से</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">वंचित</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">होते</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">रहे</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है।</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इस</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">भेदभावपूर्ण</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">विकास</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">ने</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">उनके</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">बड़े</span>–<span title="Click to correct" class="transl_class">बड़े</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">संघर्षों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">को</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जन्म</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">दिया</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है।</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इन्हीं</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">संघर्षों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">को</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">संसदीय</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">दायरों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">समेटने</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इरादे</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">से</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">सरकार</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">ने</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">हाल</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">ही</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">नई</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">ट्राइबल</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पॉलिसी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">तथा</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">अनुसूचित</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जनजाति</span> (<span title="Click to correct" class="transl_class">वन</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">अधिकारों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">की</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">मान्यता</span>) <span title="Click to correct" class="transl_class">अधिनियम</span>, `06 <span title="Click to correct" class="transl_class">पारित</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">किया</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">जिसे</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जनवरी</span> `08 <span title="Click to correct" class="transl_class">से</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">लागू</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">किया</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">गया</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है।</span></font></p>
<p class="MsoNormal"><font face="Mangal"><font><span title="Click to correct" class="transl_class">जनजाति</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">की</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पहचान</span></font></font></p>
<p class="MsoNormal"><font face="Mangal"><span title="Click to correct" class="transl_class">जनजातियों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">को</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पहचानने</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">लिए</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जो</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">मापदण्ड</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">अपनाये</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">गये</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">वे</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">कि</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">ये</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">समुदाय</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">एक</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">खास</span> </font><font face="Mangal"><span title="Click to correct" class="transl_class">क्षेत्रो</span></font><font face="Mangal"> <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">ही</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इकट्ठा</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">निवास</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">करते</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">यानी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">भौगोलिक</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">रूप</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">से</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पृथक</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है।</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इनकी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जीवन</span>–<span title="Click to correct" class="transl_class">पद्धति</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">सामुदायिक</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">तथा</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">प्रकृति</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">साथ</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इनका</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">सुमेल</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">बना</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">रहता</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है।</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इनकी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">एक</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">विशिष्ट</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">संस्कृति</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">विशिष्ट</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">रीति</span>–<span title="Click to correct" class="transl_class">रिवाज</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">व</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">परम्परायें</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">तथा</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">मान्यतायें</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">ह</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जो</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">सभी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">सरल</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">प्रत्यक्ष</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">अर्जित</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">न</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">करने</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">की</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">प्रवृत्ति</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">से</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">प्रेरित</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">ह।</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">राष्ट्रीय</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जनजाति</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">नीति</span> (<span title="Click to correct" class="transl_class">ट्राइबल</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पॉलिसी</span>) <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">अनुसार</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">प्राचीन</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">लक्षण</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">भौगोलिक</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पृथकता</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">सांस्कृतिक</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">विशिष्टता</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">शर्मीलापन</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">व</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पिछड़ापन</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">ही</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">वे</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">लक्षण</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">हैं</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जिनके</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">आधार</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">किसी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जनजाति</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">को</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">अनुसूची</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">शामिल</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">किया</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">गया</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है।</span></font></p>
<p class="MsoNormal"><font face="Mangal"><span title="Click to correct" class="transl_class">उत्तर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">प्रदेश</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">की</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">कोल</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जनजातियों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">का</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">यदि</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">अययन</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">किया</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जाये</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">तो</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">उपरोक्त</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">सभी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">मापदण्ड</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">उन</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पूर्णत</span>: <span title="Click to correct" class="transl_class">लागू</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">होते</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">ह।</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">फिर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">भी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इन्हें</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जनजाति</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">दर्जे</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">से</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">वंचित</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">रखा</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">गया</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है।</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">यहां</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इस</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">बात</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">गौर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">करना</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जरूरी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">कि</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">उत्तर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">प्रदेश</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">की</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जनजातियों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">की</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">सूचि</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">कई</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जनजातियों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">को</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">शामिल</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">कर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">रखा</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है।</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इनमें</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">भूटिया</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">बोक्सा</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">जौनसारी</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">राजी</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">थारू</span>, (<span title="Click to correct" class="transl_class">महाराजगंज</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">सिद्धार्थनगर</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">बस्ती</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">गोरखपुर</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">देवरिया</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">मऊ</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">आज़मगढ़</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जौनपुर</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">बलिया</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">गाज़ीपुर</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">वाराणसी</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">मिर्जापुर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">और</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">सोनभद्र</span>) <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">गोंड</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">धूरिया</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">नायक</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">ओझा</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">पठारी</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">राजगोंड</span>, (<span title="Click to correct" class="transl_class">देवरिया</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">बलिया</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">गाज़ीपुर</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">वाराणसी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">व</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">सोनभद्र</span>) <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">खरवार</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">व</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">खैरवार</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">ललितपुर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">सहरिया</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">सोनभद्र</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पहररिया</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">बायगा</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">अगरिया</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">पटारी</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">भुया</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">व</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">भईंया</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">मिर्जापुर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">व</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">सोनभद्र</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पनखा</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">और</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">परिका</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">तथा</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">वाराणसी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">व</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">सोनभद्र</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">चीरो।</span><font>  </font></font></p>
<p class="MsoNormal"><font face="Mangal"><font><span title="Click to correct" class="transl_class">कोल</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">आदिवासी</span></font></font></p>
<p class="MsoNormal"><font face="Mangal"><span title="Click to correct" class="transl_class">भौगोलिक</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">रूप</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">से</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">कोल</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जनजाति</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">मध्य</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">प्रदेश</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">व</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">उत्तर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">प्रदेश</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पड़ोसी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जिलों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">की</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">निवासी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">रही</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है।</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इन</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">दोनों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">प्रान्तों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">की</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इस</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जनजाति</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">आपस</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">एकता</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">उनके</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पारिवारिक</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">व</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">सामाजिक</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">सम्बन्ध</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">और</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">वे</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">एक</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">ही</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">परम्परा</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">का</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">हिस्सा</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है।</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">मध्य</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">प्रदेश</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">उत्तर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">प्रदेश</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">की</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">सीमा</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">तक</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">क्षेत्रों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">को</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">अनुसूचित</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">क्षेत्र</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">घोषित</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">किया</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">गया</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">और</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">वहाँ</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">कोल</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">आदिवासियों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">को</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जनजाति</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">का</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">दर्जा</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">दिया</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">गया</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">परन्तु</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">उत्तर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">प्रदेश</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">से</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जुड़े</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">हुए</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">भौगोलिक</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">क्षेत्रों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">को</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">अनुसूचित</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">क्षेत्रों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">नहीं</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">शामिल</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">किया</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">गया</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">और</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">उत्तर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">प्रदेश</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">कोलों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">को</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">अनुसूचित</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जनजाति</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">दर्जे</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">से</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">वंचित</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">किया</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">हुआ</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है।</span></font></p>
<p class="MsoNormal"><font face="Mangal">1961 <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">हुई</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">भारत</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">की</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जनगणना</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">अनुसार</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">कोलों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">की</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">कुल</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जनसंख्या</span> 5,58,747 <span title="Click to correct" class="transl_class">थी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">और</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इनमें</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">से</span> 3,86,009 <span title="Click to correct" class="transl_class">मध्य</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">प्रदेश</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">एवं</span> 1,26,288 <span title="Click to correct" class="transl_class">लोग</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">उत्तर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">प्रदेश</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">निवास</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">करते</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">थे।</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इसके</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">अलावा</span> 46,397 <span title="Click to correct" class="transl_class">उड़ीसा</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">थे।</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">उत्तर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">प्रदेश</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">कोल</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">केवल</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">दक्षिणी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पठारी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इलाके</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">रहते</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है।</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">ये</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">वर्तमान</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">बांदा</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">चित्राकूट</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">इलाहाबाद</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">मिर्जापुर</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">वाराणसी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">एवं</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">सोनभद्र</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जिले</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">रहते</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जो</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इनकी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">भौगोलिक</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पृथकता</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">का</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">प्रमाण</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है।</span> 1961 <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">कोल</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">उत्तर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">प्रदेश</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">की</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">सम्पूर्ण</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जनजातियों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">का</span> 22 <span title="Click to correct" class="transl_class">फीसदी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">थे।</span></font></p>
<p class="MsoNormal"><font face="Mangal"><font><span title="Click to correct" class="transl_class">संस्कृति</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">व</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जीवन</span></font></font></p>
<p class="MsoNormal"><font face="Mangal"><span title="Click to correct" class="transl_class">कोल</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">आदिवासियों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">प्राकृतिक</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">सामाजिक</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">संगठन</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">कई</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">विशिष्ट</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">रूप</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">कई</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">स्थानों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">आज</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">भी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">मिलते</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है।</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इनका</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">समाज</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पितृसत्ता</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">आधारित</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">और</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">संयुक्त</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">परिवार</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">की</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">प्रथा</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">आम</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">बात</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">नहीं</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है।</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">विवाह</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">बाद</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पुत्र</span>  <span title="Click to correct" class="transl_class">अलग</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">हो</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जाता</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है।</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">कालांतर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इनके</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">अन्दर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">कुछ</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">उपजातियां</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">भी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">बन</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">गई</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">ह</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">पर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">उपजातियों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">विभाजन</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">काम</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">आधार</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">नहीं</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">और</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">सभी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">कोल</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">आदिवासी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">सामान्यत</span>: <span title="Click to correct" class="transl_class">मजदूरी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">व</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">खेती</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">तथा</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">वनों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">निर्भर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">ह।</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इनके</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">रीति</span>–<span title="Click to correct" class="transl_class">रिवाजों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इनकी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पारम्परिक</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">विशिष्टता</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">अतिरिक्त</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">हिन्दू</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">संस्कारों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">का</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">प्रभाव</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">भी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">दिखता</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है।</span></font></p>
<p class="MsoNormal"><font face="Mangal"><span title="Click to correct" class="transl_class">कोलों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">की</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">सामाजिक</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">व्यवस्था</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">जहाँ</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">कोलों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">की</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">संख्या</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पर्याप्त</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">एक</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">मुखिया</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">होता</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">और</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">सभी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">सम्मान</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">का</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पात्रा</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">होता</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है।</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">मुखिया</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">बारह</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">सदस्यीय</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पंचायत</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">का</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">प्रमुख</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">होता</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">और</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">ये</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पंचायतें</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">सर्वोपरि</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जनजातीय</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पंचायत</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">आधीन</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">होती</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">हैं</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">जो</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">कई</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">गांवों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">महत्वपूर्ण</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">व्यक्तियों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">को</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">मिलाकर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">गठित</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">की</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जाती</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है।</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पंचायत</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">महिला</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">सदस्य</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">नहीं</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">होती</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है।</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जिन</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">गांवों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">केवल</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">मुखिया</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">होता</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">वह</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">विवाद</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">निस्तारण</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">लिए</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">एक</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">दल</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">नामांकित</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">करता</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है।</span></font></p>
<p class="MsoNormal"><font face="Mangal"><span title="Click to correct" class="transl_class">कोल</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">आदिवासियों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">दीवानी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">विवाद</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">बहुत</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">कम</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">होते</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">व</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">सरल</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">होते</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">और</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इनकी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पंचायतें</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इनके</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">फैसलों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">का</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">समर्थन</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">कर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">देती</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है।</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">सर्वोपरि</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पंचायत</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">गम्भीर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">विवादों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">गौर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">करती</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जो</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">सामाजिक</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">आयात्मिक</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">व</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">सांस्कृतिक</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">मामलों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">से</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">सम्बनित</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">होते</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है।</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">आपात</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">स्थिति</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">अतिरिक्त</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इसे</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जेष्ठ</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">व</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">बैसाख</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">महीनों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">किसी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">देव</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">स्थान</span>/<span title="Click to correct" class="transl_class">छायादार</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">स्थान</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">बुलाया</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जाता</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है।</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">लैंगिक</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">संसर्ग</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">व</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">लड़की</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">भगाने</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जैसे</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">गम्भीर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">अपराधों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">सर्वोपरि</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पंचायत</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">द्वारा</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">किये</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">गये</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">फैसले</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">अन्तिम</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">व</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">आबद्धकारी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">होते</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">ह।</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">दोषी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">व्यक्ति</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">को</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">दण्ड</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">रूप</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">बिरादरी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">को</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">दावत</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">देनी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">होती</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">और</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">स्त्री</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">या</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पुरुष</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">को</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">निर्धारित</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">समय</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">लिए</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जाति</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">बहिष्कृत</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">कर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">दिया</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जाता</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है।</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">फिर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">भोज</span>–<span title="Click to correct" class="transl_class">भात</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">बाद</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पुन</span>: <span title="Click to correct" class="transl_class">बिरादरी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">वापस</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">लिया</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जाता</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है।</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">गैर</span>–<span title="Click to correct" class="transl_class">बिरादरियों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">द्वारा</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">किए</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">गये</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">अपराधों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">का</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">निस्तारण</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इन</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पंचायतों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">नहीं</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">किया</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जाता</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है।</span></font></p>
<p class="MsoNormal"><font face="Mangal"><span title="Click to correct" class="transl_class">कोलों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">महिलाओं</span> (<span title="Click to correct" class="transl_class">कोलिन</span>) <span title="Click to correct" class="transl_class">को</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">अन्य</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">बिरादरियों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">की</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">तुलना</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">बराबरी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">का</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">दर्जा</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">प्राप्त</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">विशेषत</span>: <span title="Click to correct" class="transl_class">क्योंकि</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">परिवार</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">वे</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">बराबर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">की</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">कमाऊ</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">सदस्य</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">।</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">विवाह</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">तय</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">करते</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">समय</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">लड़की</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">माता</span>–<span title="Click to correct" class="transl_class">पिता</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">द्वारा</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">वर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">ढूंढ़ने</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">की</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पहल</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">करना</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इनकी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">परम्परा</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">नहीं</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है।</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">तलाक</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पंचायत</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">समक्ष</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">स्त्री</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">ही</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पहल</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">करती</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है।</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">स्त्री</span>–<span title="Click to correct" class="transl_class">पुरुष</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">विवादों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">कोलों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">का</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">रवैया</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">बहुत</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">लचीला</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">और</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">नैतिक</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">ढिलाई</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">आम</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">बात</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">नहीं</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है।</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जमींदारों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">क्षेत्रों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">में</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">गरीबी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">कारण</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">कोलिन</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">अक्सर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">यौन</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">शोषण</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">का</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">शिकार</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">होती</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है।</span> </font></p>
<p class="MsoNormal"><font face="Mangal"><span title="Click to correct" class="transl_class">इनका</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">धर्म</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">सर्वचेतनावाद</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">आधारित</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">और</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">अदृश्य</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">आत्माओं</span>, <span title="Click to correct" class="transl_class">भूत</span>–<span title="Click to correct" class="transl_class">प्रेतों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">व</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पिशाचों</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">पर</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इनका</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">गहरा</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">विश्वास</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">है।</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">ये</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">सब</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">रहस्यमयी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">ढंग</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">से</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">इनके</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">भाग्य</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">एवं</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">जीवनचर्या</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">के</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">विधाता</span> <span title="Clic