<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><!-- generator="wordpress.com" -->
<rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	>

<channel>
	<title>बंगाल &amp;laquo; WordPress.com Tag Feed</title>
	<link>http://wordpress.com/tag/बंगाल/</link>
	<description>Feed of posts on WordPress.com tagged "बंगाल"</description>
	<pubDate>Fri, 18 Jul 2008 21:31:17 +0000</pubDate>

	<generator>http://wordpress.com/tags/</generator>
	<language>en</language>

<item>
<title><![CDATA[प . बंगाल - पुलिस द्वारा फारवर्ड ब्लॉक के कार्यकर्ताओं की  हत्या के विरोध में 'बंगाल बंद']]></title>
<link>http://cpimlnd.wordpress.com/?p=47</link>
<pubDate>Tue, 04 Mar 2008 18:47:29 +0000</pubDate>
<dc:creator>cpimlnd</dc:creator>
<guid>http://cpimlnd.wordpress.com/?p=47</guid>
<description><![CDATA[प. बंगाल की सी.पी.एम. नेतृत्वाधीन `वाम]]></description>
<content:encoded><![CDATA[<p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal;"><span class="transl_class" title="Click to correct">प</span>. <span class="transl_class" title="Click to correct">बंगाल</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">की</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">सी</span>.<span class="transl_class" title="Click to correct">पी</span>.<span class="transl_class" title="Click to correct">एम</span>. <span class="transl_class" title="Click to correct">नेतृत्वाधीन</span> `<span class="transl_class" title="Click to correct">वाम</span>' <span class="transl_class" title="Click to correct">मोर्चा</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">सरकार</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">की</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">जन</span>–<span class="transl_class" title="Click to correct">विरोधी</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">नीतियों</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">के</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">खिलाफ</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">प्रदेश</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">की</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">जनता</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">के</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">बढ़ते</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">संघर्षों</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">की</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">पृष्ठभूमि</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">में</span> `<span class="transl_class" title="Click to correct">वाम</span>' <span class="transl_class" title="Click to correct">मोर्चे</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">के</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">घटकों</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">के</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">बीच</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">तेज</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">होते</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">अंतर्विरोध</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">के</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">क्रम</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">में</span> 5 <span class="transl_class" title="Click to correct">फरवरी</span>, 2008 <span class="transl_class" title="Click to correct">को</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">पुलिस</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">ने</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">कूच</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">बिहार</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">जिले</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">के</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">दिनहाता</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">सब</span>–<span class="transl_class" title="Click to correct">डिवीजन</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">में</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">फारवर्ड</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">ब्लॉक</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">द्वारा</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">संगठित</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">प्रदर्शनकारियों</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">पर</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">गोली</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">चलाई</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">तथा</span> 5 <span class="transl_class" title="Click to correct">प्रदर्शनकारियों</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">की</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">हत्या</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">कर</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">दी।</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">फारवर्ड</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">ब्लॉक</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">द्वारा</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">प्रांत</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">भर</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">में</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">सब</span>–<span class="transl_class" title="Click to correct">डिवीजन</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">कार्यालयों</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">पर</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">प्रदर्शन</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">आयोजित</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">किये</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">गये</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">थे।</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">इसी</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">आवाह्न</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">पर</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">दिनहाता</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">सब</span>–<span class="transl_class" title="Click to correct">डिवीजन</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">आफिसर</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">के</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">कार्यालय</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">पर</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">प्रदर्शन</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">किया</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">गया</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">था।</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">राष्ट्रीय</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">रोजगार</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">गारंटी</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">योजना</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">के</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">तहत</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">वर्ष</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">में</span> 100 <span class="transl_class" title="Click to correct">दिन</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">रोजगार</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">देना</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">तथा</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">गरीबी</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">रेखा</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">से</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">नीचे</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">के</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">लोगों</span> (<span class="transl_class" title="Click to correct">बी</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">पी</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">एल</span>) <span class="transl_class" title="Click to correct">के</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">लिए</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">कार्डों</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">की</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">सूचि</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">की</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">गलतियों</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">को</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">दूर</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">करना</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">फारवर्ड</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">ब्लॉक</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">के</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">विरोध</span>–<span class="transl_class" title="Click to correct">प्रदर्शनों</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">की</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">मुख्य</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">मांगों</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">में</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">शामिल</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">थे।</span> </span></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal;"><span class="transl_class" title="Click to correct">जनता</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">के</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">बढ़ते</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">विक्षोभ</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">का</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">निशाना</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">बन</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">रही</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">सी</span>.<span class="transl_class" title="Click to correct">पी</span>.<span class="transl_class" title="Click to correct">एम</span>. <span class="transl_class" title="Click to correct">को</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">अपने</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">नेतृत्वाधीन</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">मोर्चे</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">के</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">घटक</span><span> </span><span class="transl_class" title="Click to correct">फारवर्ड</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">ब्लॉक</span><span> </span><span class="transl_class" title="Click to correct">द्वारा</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">किया</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">गया</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">विरोध</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">भी</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">बर्दाश्त</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">नहीं</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">हुआ</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">तथा</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">उसकी</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">सरकार</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">ने</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">शांतिपूर्ण</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">प्रदर्शनकारियों</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">पर</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">गोलियों</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">की</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">बौछार</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">कर</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">दी।</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">प्रदेश</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">में</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">गृह</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">विभाग</span> (<span class="transl_class" title="Click to correct">पुलिस</span>) <span class="transl_class" title="Click to correct">राज्य</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">के</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">मुख्यमंत्री</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">सी</span>.<span class="transl_class" title="Click to correct">पी</span>.<span class="transl_class" title="Click to correct">एम</span>. <span class="transl_class" title="Click to correct">नेता</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">बुद्धदेव</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">भट्टाचार्य</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">के</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">पास</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">है।</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">फारवर्ड</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">ब्लॉक</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">के</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">विधायक</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">अक्षय</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">ठाकुर</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">के</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">अनुसार</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">पुलिस</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">द्वारा</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">की</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">गई</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">अंधाधुंध</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">गोलीबारी</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">में</span> 50 <span class="transl_class" title="Click to correct">से</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">अधिक</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">प्रदर्शनकारियों</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">को</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">गोलियां</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">लगीं।</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">मृत</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">लोगों</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">के</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">अलावा</span> 25 <span class="transl_class" title="Click to correct">लोगों</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">को</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">गंभीर</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">हालत</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">में</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">अस्पतालों</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">में</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">भरती</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">कराया</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">गया।</span></span></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal;"><span class="transl_class" title="Click to correct">फारवर्ड</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">ब्लॉक</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">की</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">पश्चिम</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">बंगाल</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">राज्य</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">कमेटी</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">के</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">सचिव</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">अशोक</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">घोष</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">ने</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">प्रदर्शनकारियों</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">पर</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">हमले</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">को</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">पूर्व</span>–<span class="transl_class" title="Click to correct">नियोजित</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">बताते</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">हुए</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">इन</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">हत्याओं</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">को</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">दूसरे</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">नंदीग्राम</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">की</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">संज्ञा</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">दी।</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">श्री</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">अशोक</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">घोष</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">ने</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">सी</span>.<span class="transl_class" title="Click to correct">पी</span>.<span class="transl_class" title="Click to correct">एम</span>. <span class="transl_class" title="Click to correct">के</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">राज्य</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">सचिव</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">बिमान</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">बसु</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">द्वारा</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">प्रदर्शनकारियों</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">पर</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">हिंसा</span>, <span class="transl_class" title="Click to correct">तोड़फोड़</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">के</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">आरोपों</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">को</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">झूठ</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">का</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">पुलिंदा</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">बताया।</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">फारवर्ड</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">ब्लॉक</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">ने</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">इसके</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">खिलाफ</span> 6 <span class="transl_class" title="Click to correct">फरवरी</span>, '08 <span class="transl_class" title="Click to correct">को</span> 24 <span class="transl_class" title="Click to correct">घंटे</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">के</span> `<span class="transl_class" title="Click to correct">बंगाल</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">बंद</span>' <span class="transl_class" title="Click to correct">की</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">घोषणा</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">की।</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">बाद</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">में</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">इसकी</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">अविधि</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">घटाकर</span> 12 <span class="transl_class" title="Click to correct">घंटे</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">कर</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">दी</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">गई।</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">विपक्षी</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">पार्टियों</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">ने</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">भी</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">बंद</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">का</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">समर्थन</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">किया।</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">बंद</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">का</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">समर्थन</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">करते</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">हुए</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">सी</span>.<span class="transl_class" title="Click to correct">पी</span>.<span class="transl_class" title="Click to correct">आई</span>. (<span class="transl_class" title="Click to correct">एम</span>–<span class="transl_class" title="Click to correct">एल</span>)–<span class="transl_class" title="Click to correct">न्यू</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">डेमोक्रेसी</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">की</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">प</span>. <span class="transl_class" title="Click to correct">बंगाल</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">राज्य</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">कमेटी</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">ने</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">सी</span>.<span class="transl_class" title="Click to correct">पी</span>.<span class="transl_class" title="Click to correct">एम</span>. <span class="transl_class" title="Click to correct">द्वारा</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">विरोध</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">को</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">हिंसक</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">दमन</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">से</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">कुचलने</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">की</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">निंदा</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">की।</span></span><!--more--></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal;">6 <span class="transl_class" title="Click to correct">फरवरी</span>, '08 <span class="transl_class" title="Click to correct">का</span> `<span class="transl_class" title="Click to correct">बंगाल</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">बंद</span>' <span class="transl_class" title="Click to correct">पूर्णत</span>: <span class="transl_class" title="Click to correct">सफल</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">रहा।</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">बाजार</span>, <span class="transl_class" title="Click to correct">यातायात</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">सभी</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">कुछ</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">बंद</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">रहे</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">तथा</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">सरकारी</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">कार्यालयों</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">में</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">भी</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">उपस्थिति</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">नगण्य</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">रही।</span></span></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal;"><span class="transl_class" title="Click to correct">फारवर्ड</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">ब्लॉक</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">सी</span>.<span class="transl_class" title="Click to correct">पी</span>.<span class="transl_class" title="Click to correct">एम</span>. <span class="transl_class" title="Click to correct">के</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">बाद</span> `<span class="transl_class" title="Click to correct">वाम</span>' <span class="transl_class" title="Click to correct">मोर्चे</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">का</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">सबसे</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">बड़ा</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">घटक</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">है।</span> 31 <span class="transl_class" title="Click to correct">वर्षों</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">के</span> `<span class="transl_class" title="Click to correct">वाम</span>' <span class="transl_class" title="Click to correct">मोर्चे</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">के</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">शासन</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">में</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">यह</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">पहला</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">अवसर</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">था</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">जब</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">शासक</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">मोर्चे</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">के</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">घटक</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">ने</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">अपनी</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">ही</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">राज्य</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">सरकार</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">के</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">खिलाफ</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">बंद</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">का</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">आवाह्न</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">किया।</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">यह</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">भी</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">पहला</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">अवसर</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">था</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">जबकि</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">शासक</span> `<span class="transl_class" title="Click to correct">वाम</span>' <span class="transl_class" title="Click to correct">मोर्चे</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">के</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">घटक</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">दल</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">के</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">प्रदर्शन</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">पर</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">पुलिस</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">ने</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">गोलियां</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">चलाकर</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">प्रदर्शनकारियों</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">की</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">हत्या</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">की।</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">यद्यपि</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">सी</span>.<span class="transl_class" title="Click to correct">पी</span>.<span class="transl_class" title="Click to correct">एम</span>. <span class="transl_class" title="Click to correct">अपने</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">कार्यकर्ताओं</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">के</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">माध्यम</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">से</span> `<span class="transl_class" title="Click to correct">वाम</span>' <span class="transl_class" title="Click to correct">मोर्चे</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">की</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">सहयोगी</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">पार्टियों</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">के</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">कार्यकर्ताओं</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">की</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">हत्याएं</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">प</span>. <span class="transl_class" title="Click to correct">बंगाल</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">के</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">ग्रामीण</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">अंचलों</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">में</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">लम्बे</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">समय</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">से</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">कराती</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">रही</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">है।</span></span></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal;"><span class="transl_class" title="Click to correct">पिछले</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">विधानसभा</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">चुनावों</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">के</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">बाद</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">बुद्धदेव</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">भट्टाचार्य</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">सरकार</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">तथा</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">सी</span>.<span class="transl_class" title="Click to correct">पी</span>.<span class="transl_class" title="Click to correct">एम</span>. <span class="transl_class" title="Click to correct">द्वारा</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">साम्राज्यवाद</span>–<span class="transl_class" title="Click to correct">परस्त</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">नई</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">आर्थिक</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">नीतियों</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">के</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">क्रियान्वयन</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">में</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">लाई</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">गई</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">तेजी</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">ने</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">प</span>. <span class="transl_class" title="Click to correct">बंगाल</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">में</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">सी</span>.<span class="transl_class" title="Click to correct">पी</span>.<span class="transl_class" title="Click to correct">एम</span>. <span class="transl_class" title="Click to correct">की</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">भ्रष्ट</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">निरंकुश</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">शासन</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">के</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">खिलाफ</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">जनता</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">को</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">संघर्ष</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">में</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">उतार</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">दिया</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">है</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">तथा</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">प</span>. <span class="transl_class" title="Click to correct">बंगाल</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">में</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">दशकों</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">से</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">जन</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">संघर्षों</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">में</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">व्याप्त</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">ठहराव</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">को</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">तोड़</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">दिया</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">है।</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">सिंगुर</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">में</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">टाटा</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">व</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">नंदीग्राम</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">में</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">सलीम</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">ग्रुप</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">के</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">विशेष</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">आर्थिक</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">क्षेत्रा</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">के</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">लिए</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">भूमि</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">अधिग्रहण</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">के</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">खिलाफ</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">किसान</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">संघर्ष</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">तेज</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">हुआ</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">तथा</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">सी</span>.<span class="transl_class" title="Click to correct">पी</span>.<span class="transl_class" title="Click to correct">एम</span>. <span class="transl_class" title="Click to correct">की</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">गुण्डावाहिनी</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">व</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">पुलिस</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">का</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">मुकाबला</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">करते</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">हुए</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">आगे</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">बढ़ा।</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">प्रांत</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">में</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">राशन</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">व्यवस्था</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">में</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">व्याप्त</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">भ्रष्टाचार</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">के</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">खिलाफ</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">जनता</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">के</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">गुस्से</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">का</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">लावा</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">उबल</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">पड़ा।</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">सिंगुर</span>–<span class="transl_class" title="Click to correct">नंदीग्राम</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">के</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">बाद</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">सी</span>.<span class="transl_class" title="Click to correct">पी</span>.<span class="transl_class" title="Click to correct">एम</span>. <span class="transl_class" title="Click to correct">का</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">शिकंजा</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">कमजोर</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">हुआ</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">तथा</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">अन्य</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">सवालों</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">पर</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">भी</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">जनता</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">का</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">आक्रोश</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">सामने</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">आया।</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">इन</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">घटनाओं</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">की</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">पृष्ठभूमि</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">में</span> `<span class="transl_class" title="Click to correct">वाम</span>' <span class="transl_class" title="Click to correct">मोर्चे</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">में</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">भी</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">दरारें</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">पड़ने</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">लगीं।</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">आर</span>.<span class="transl_class" title="Click to correct">एस</span>.<span class="transl_class" title="Click to correct">पी</span>. <span class="transl_class" title="Click to correct">तथा</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">फारवर्ड</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">ब्लॉक</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">ने</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">किसानों</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">पर</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">सी</span>.<span class="transl_class" title="Click to correct">पी</span>.<span class="transl_class" title="Click to correct">एम</span>. <span class="transl_class" title="Click to correct">के</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">हिंसक</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">हमलों</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">का</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">विरोध</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">किया।</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">फारवर्ड</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">ब्लॉक</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">ने</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">प</span>. <span class="transl_class" title="Click to correct">बंगाल</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">में</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">आगामी</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">पंचायत</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">चुनाव</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">अलग</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">से</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">लड़ने</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">की</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">घोषणा</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">की</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">है।</span></span></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal;"><span class="transl_class" title="Click to correct">सी</span>.<span class="transl_class" title="Click to correct">पी</span>.<span class="transl_class" title="Click to correct">एम</span>. <span class="transl_class" title="Click to correct">नेतृत्वाधीन</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">सरकार</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">की</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">जन</span>–<span class="transl_class" title="Click to correct">विरोधी</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">नीतियां</span>, <span class="transl_class" title="Click to correct">संघर्षरत</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">किसानों</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">के</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">हिंसक</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">दमन</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">तथा</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">जनता</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">के</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">बढ़ते</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">संघर्षों</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">की</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">पृष्ठभूमि</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">में</span> `<span class="transl_class" title="Click to correct">वाम</span>' <span class="transl_class" title="Click to correct">मोर्चे</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">के</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">घटकों</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">का</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">विरोध</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">मौजूदा</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">व्यवस्था</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">में</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">सत्ता</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">में</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">भागीदारी</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">की</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">उनकी</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">नीति</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">के</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">कारण</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">सीमित</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">है।</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">सीपीएम</span>. <span class="transl_class" title="Click to correct">द्वारा</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">सभी</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">विरोध</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">को</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">कुचलने</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">के</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">लिए</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">पाशविक</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">दमन</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">के</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">बावजूद</span> `<span class="transl_class" title="Click to correct">वाम</span>' <span class="transl_class" title="Click to correct">मोर्चे</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">के</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">घटक</span><span> </span><span class="transl_class" title="Click to correct">फारवर्ड</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">ब्लॉक</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">व</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">आर</span>.<span class="transl_class" title="Click to correct">एस</span>.<span class="transl_class" title="Click to correct">पी</span>.<span> </span><span class="transl_class" title="Click to correct">सत्ता</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">में</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">रहने</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">का</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">मोह</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">छोड़ने</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">को</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">तैयार</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">नहीं</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">हैं।</span> 17 <span class="transl_class" title="Click to correct">फरवरी</span>, '08 <span class="transl_class" title="Click to correct">को</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">नागपुर</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">में</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">सम्पन्न</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">हुई</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">फारवर्ड</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">ब्लॉक</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">की</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">राष्ट्रीय</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">परिषद</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">की</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">बैठक</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">में</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">शासक</span> `<span class="transl_class" title="Click to correct">वाम</span>' <span class="transl_class" title="Click to correct">मोर्चे</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">में</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">बने</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">रहने</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">का</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">फैसला</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">लिया</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">गया।</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">परन्तु</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">बंगाल</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">में</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">सी</span>.<span class="transl_class" title="Click to correct">पी</span>.<span class="transl_class" title="Click to correct">एम</span>. <span class="transl_class" title="Click to correct">के</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">कुशासन</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">तथा</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">दमन</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">के</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">खिलाफ</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">जनता</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">के</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">बढ़ते</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">संघर्ष</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">इन</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">पार्टियों</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">के</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">सामने</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">जन</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">संघर्षों</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">के</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">पक्ष</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">में</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">खड़ा</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">होने</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">तथा</span> `<span class="transl_class" title="Click to correct">वाम</span>' <span class="transl_class" title="Click to correct">मोर्चे</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">में</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">रहकर</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">सत्ता</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">का</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">सुख</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">भोगने</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">के</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">विरोध</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">को</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">तेज</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">कर</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">रहे</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">हैं।</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">ये</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">पार्टियां</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">अपने</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">अंतर्विरोधो</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">को</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">जैसे</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">भी</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">हल</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">करें</span>, <span class="transl_class" title="Click to correct">जन</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">संघर्षों</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">का</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">उभार</span> `<span class="transl_class" title="Click to correct">वाम</span>' <span class="transl_class" title="Click to correct">मोर्चे</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">की</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">नीतियों</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">को</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">चुनौती</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">दे</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">रहा</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">है</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">तथा</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">अधिकाधिक</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">जनता</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">को</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">संघर्ष</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">में</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">उतार</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">रहा</span> <span class="transl_class" title="Click to correct">है।</span></span></p>
]]></content:encoded>
</item>
<item>
<title><![CDATA[विस्थापन तथा सेज–विरोधी आंदोलन के सामने नई चुनौतियां]]></title>
<link>http://cpimlnd.wordpress.com/?p=31</link>
<pubDate>Sun, 30 Dec 2007 23:34:59 +0000</pubDate>
<dc:creator>cpimlnd</dc:creator>
<guid>http://cpimlnd.wordpress.com/?p=31</guid>
<description><![CDATA[नवम्बर 5 से एक सप्ताह तक नंदीग्राम में ]]></description>
<content:encoded><![CDATA[<p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal;">नवम्बर 5 से एक सप्ताह तक नंदीग्राम में पश्चिम बंगाल की सी.<span title="Click to correct" class="transl_class">पी</span>.एम. सरकार द्वारा विस्थापन का <span title="Click to correct" class="transl_class">विरोध</span> कर रहे किसानों के खिलाफ हिंसा के ताण्डव ने सेज तथा विस्थापन के विरुद्ध संघर्षों के सामने नई चुनौती प्रस्तुत की है। कांग्रेस <span title="Click to correct" class="transl_class">नेतृत्वाधीन</span> केन्द्र सरकार द्वारा सी..<span title="Click to correct" class="transl_class">पी</span> .<span title="Click to correct" class="transl_class">एम</span>. की राज्य सरकार को दिये गये सहयोग ने शासक वर्गों की पार्टियों के जन– <span title="Click to correct" class="transl_class">विरोधी</span>  <span title="Click to correct" class="transl_class">चरित्र</span> को संघर्षरत जनता के सामने स्पष्ट कर दिया है।  </span></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal;">नंदीग्राम से सबक लेकर उड़ीसा की बीजद–भाजपा सरकार ने पोस्को–विरो</span><span>‌</span><span style="font-family:Mangal;"><span title="Click to correct" class="transl_class">धियों</span> पर 29 नवम्बर से हिंसक हमला शुरू किया जिसका मकसद पोस्को के संयंत्रा की स्थापना के लिए किसानों को विस्थापित करना है। कलिंगनगर में 2 जनवरी, 2006 को 13 आदिवासियों की शहादत के बाद से टाटा प्लांट के लिए विस्थापन रुका हुआ है। संघर्षरत जनता की जुझारु, एकताबद्ध ताकत ने उड़ीसा की नवीन पटनायक सरकार तथा टाटा की तमाम साजिशों को अभी तक विफल किया है। अब टाटा ने सुकिण्डा माईन्स क्षेत्रा में क्षेत्रा से कुछ युवकों को ले जाकर प्रशिक्षण का काम शुरू किया है। `सुरक्षा प्रशिक्षण' के नाम पर कुछ युवकों को अग्नेयास्त्रा समेत विभि हथियार चलाने का प्रशिक्षण दिया जा रहा है। टाटा का उद्देश्य इन `प्रशिक्षित' युवाओं को विस्थापन के विरुद्ध संघर्षरत आदिवासी किसान जनता के खिलाफ इस्तेमाल करना है तथा शासक वर्गों की पसंदीदा `कानून व्यवस्था' की समस्या बनाकर सरकारी सुरक्षा बलों के द्वारा जनता को विस्थापित करना है। इस `प्रशिक्षण' की खबरें छपने के बावजूद नवीन पटनायक सरकार द्वारा इसके खिलाफ कोई कार्रवाई न करना साबित करता है कि राज्य सरकार इस साजिश में शामिल है।</span></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal;">देश भर में सेज व विस्थापन के विरुद्ध संघर्षों पर दमन का नया दौर शासक वर्गों की पार्टियों के चरित्रा को बेनकाब कर रहा है। जहां ये पार्टियां विपक्ष में हैं वहां वे संघर्षरत जनता से हमदर्दी का दिखावा करती हैं परन्तु<span>  </span>जहां वे सरकार में हैं वहां वे दमन कर रही हैं।</span><!--more--><span style="font-family:Mangal;"> नंदीग्राम की किसान जनता के दर्द पर घडि़याली आंसू बहाने वाली भाजपा व अडवाणी पोस्को– <span title="Click to correct" class="transl_class">विरोधी</span>  <span title="Click to correct" class="transl_class">आन्दोलन</span> के दमन में भागीदार हैं। कांग्रेस व सी.पी.एम. में नंदीग्राम पर इसीलिए समझौता हो सका क्योंकि दोनों ही पार्टियां सेज तथा किसानों के विस्थापन की समर्थक हैं। कांग्रेस केवल स्थानीय चुनावी फायदे के लिए <span title="Click to correct" class="transl_class">विरोधी</span> स्वर यदा–कदा अपनाती रहती है परन्तु उसकी केन्द्रीय सरकार तथा<span>  </span>जिन राज्यों में वह सत्ता में है वहां उसकी राज्य सरकारें सेज के लिए किसानों को जबरन विस्थापित कर रही हैं। सी.पी.एम. का भी अमेरिका–भारत आणविक समझौते से कोई मूल <span title="Click to correct" class="transl_class">विरोध</span> नहीं है। चूंकि कांग्रेस व सी.पी.एम. शासक वर्गों के हितों का प्रतिनि</span><span>‌</span><span style="font-family:Mangal;"><span title="Click to correct" class="transl_class">धित्व</span> करती हैं तथा मुख्य सवालों पर उनमें कोई मूल मतभेद नहीं है, इसलिए यह समझौता संभव हुआ।</span></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal;">दरअसल कांग्रेस व सी.पी.एम. नेताओं के बीच आणविक समझौते पर संसद में चर्चा पर सहमति इस प्रक्रिया में अहम मोड़ थी। निश्चय ही मनमोहन सिंह सरकार सी.पी.एम. से कुछ सहमति के बिना इस चर्चा के लिए तैयार नहीं होती। इसके फौरन बाद पश्चिम बंगाल के <span title="Click to correct" class="transl_class">मुख्यमंत्री</span> बुद्धदेव भट्टाचार्य केन्द्र सरकार को लिखते हैं कि नंदीग्राम में केन्द्रीय सुरक्षा बलों को भेजा जाये तथा केन्द्र सरकार गुजरात में चुनावों का बहाना बनाकर सुरक्षा बलों को भेजने से इंकार कर देती है। सी.पी.एम. सरकार द्वारा सुरक्षा बल भेजने का <span title="Click to correct" class="transl_class">अनुरोध</span> तथा केन्द्र सरकार द्वारा इससे इंकार उक्त समझौते के अंग थे। केन्द्रीय सुरक्षा बलों को क्षेत्रा में न घुसने देना सी.पी.एम. के <span title="Click to correct" class="transl_class">अनुरोध</span> की कलई खोल देता है तथा गुजरात में चुनावों से पहले नंदीग्राम में सुरक्षा बलों का भेजा जाना केन्द्र सरकार के इंकार का खुलासा करता है। बाद में यू.पी.ए.–`वाम' मोर्चे की समन्वय समिति में आणविक समझौते पर संसद में चर्चा की तिथि तय की जाती है। सी.पी.एम. इससे पहले ही `आपरेशन नंदीग्राम' पूरा करने को दृढ़ थी क्योंकि इसकी तैयारी तो उसने काफी समय से कर रखी थी।</span></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal;">समझौते के अनुपालन में कांग्रेस तथा उसकी सरकार नंदीग्राम के किसानों के पाशविक दमन का मूकदर्शक बनी रही। आणविक समझौते पर बहस में जहां सी.पी.एम. की तर्ज काफी नर्म रही वहीं उसके `तीसरे मोर्चे' के अन्यतम सहयोगी समाजवादी पार्टी तथा तेलुगु देसम सरकार के पक्ष में जा खड़े हुए। इस तरह संसद में आणविक समझौते के स्वपोषित विरो</span><span>‌</span><span style="font-family:Mangal;"><span title="Click to correct" class="transl_class">धियों</span> के बहुमत के बावजूद सरकार यह दावा कर सकी कि संसद आणविक समझौते के विरुद्ध नहीं है।</span></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal;">शासक वर्गों की पार्टियां सेज की स्थापना की मुहिम को तेज कर रही हैं। <span title="Click to correct" class="transl_class">आंध्र</span> प्रदेश की कांग्रेस सरकार ने काकीनाडा (पूर्व गोदावरी) तथा प्रकासम–चित्तूर में नये सेज की घोषणा की है। इतना ही नहीं, सिंचाई व पीने का पानी मुहैया कराने के लिए बनाये गये <span title="Click to correct" class="transl_class">बांधो</span> से भी उद्योगों को पानी देने के लिए नीति बनाई गई है। उड़ीसा में हिराकुड <span title="Click to correct" class="transl_class">बांध</span> से उद्योगों को पानी दिये जाने के खिलाफ पश्चिम उड़ीसा में एक बड़ा जनान्दोलन खड़ा हुआ है। 30,000 से अ</span><span>‌</span><span style="font-family:Mangal;"><span title="Click to correct" class="transl_class">धिक</span> किसानों ने एक विशाल रैली कर सरकार को इसके खिलाफ चेतावनी दी है। उन्होंने एक `लक्ष्मण रेखा' खींच दी है जिसके आगे उद्योगों की पाईपलाईनों को वे नहीं जाने देंगे।</span></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal;">केन्द्र सरकार की योजना पूर्वी तटीय <span title="Click to correct" class="transl_class">क्षेत्रो</span> पर विशाल विशेष आर्थिक <span title="Click to correct" class="transl_class">क्षेत्रो</span> के निर्माण की है। इससे किसानों की जमीनें व मछुआरों की आजीविका तो जाएगी ही, क्षेत्रा की नदियों के पानी को भी इन विशेष आर्थिक <span title="Click to correct" class="transl_class">क्षेत्रो</span> में स्थापित किये जाने वाले उद्योगों को दिया जाएगा। खेती के लिए सिंचाई के नये अवसर पैदा करना तो दूर, मौजूदा सिंचाई के अवसरों पर भी चोट की जा रही है। `विकास' के नाम पर बड़े–बड़े बंदरगाह बनाये जा रहे हैं जो देश की जरूरतों से कहीं अ</span><span>‌</span><span style="font-family:Mangal;"><span title="Click to correct" class="transl_class">धिक</span> हैं।</span></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal;">इस पृष्ठभूमि में पार्टी ने <span title="Click to correct" class="transl_class">आंध्र</span> प्रदेश में गोदावरी नदी पर बनायी जानी वाली पोलावरम परियोजना का <span title="Click to correct" class="transl_class">विरोध</span> करने का निर्णय लिया है। इस परियोजना से न केवल एक लाख से अ</span><span>‌</span><span style="font-family:Mangal;"><span title="Click to correct" class="transl_class">धिक</span> आदिवासी बेजमीन व बेघर होंगे, इसका असली मकसद पूर्वीय तट पर विशेष आर्थिक <span title="Click to correct" class="transl_class">क्षेत्रो</span> को पानी उपलब कराना है। राज्य सरकार पहले से ही सिंचित कृष्णा–गुंटुर में सिंचाई को स्थायित्व देने की बात कर रही है जबकि तेलंगाना का विशाल भूभाग पानी के लिए तरस रहा है। इसके विकल्पों की पूरी तरह जांच–पड़ताल किये बगैर तथा विभि संस्थाओं से आवश्यक स्वीकृति हासिल किये बिना ही राजशेखर रेड्डी सरकार परियोजना पर अमल के लिए लालायित है क्योंकि इसके ठेकों में बड़ी राशि स</span><span>‌</span><span style="font-family:Mangal;"><span title="Click to correct" class="transl_class">न्निहित</span> है। पोलावरम परियोजना जनता के हित में नहीं है तथा यह आदिवासियों को बड़े पैमाने पर विस्थापित करेगी। कांग्रेस की केन्द्र व राज्य सरकारों द्वारा लागू की जा रही नीतियों के परिप्रेक्ष्य में इस परियोजना के असली मकसद को आसानी से समझा जा सकता है।</span></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal;">नंदीग्राम में किसानों पर क्रूर दमन तथा इसकी तर्ज पर पोस्को– <span title="Click to correct" class="transl_class">विरोधी</span>  किसानों पर हमले ने जहां शासक वर्गों की पार्टियों के विस्थापन तथा सेज–समर्थक चरित्रा को बेनकाब किया है, वहीं सेज तथा विस्थापन के विरुद्ध संघर्ष कर रही जनता, विशेषकर किसानों, के सामने नई चुनौती पेश की है। जमीन व जीविका बचाने के लिए संघर्ष शासक वर्गों की पार्टियों के भरोसे विकसित नहीं किया जा सकता क्योंकि ये सभी पार्टियां विदेशी पूंजी के हित में किसानों के विस्थापन की समर्थक हैं। साथ ही, जमीन व जीविका बचाने के लिए संघर्ष शासक वर्गों की पार्टियों की गुण्डा–वाहिनियों तथा पुलिस के हमलों का <span title="Click to correct" class="transl_class">प्रतिरोध</span> करने की तैयारी व क्षमता का विकास<span>  </span>किये बिना आगे नहीं बढ़ाया जा सकता। उच्च न्यायपालिका का रवैया विदेशी कम्पनियों तथा नई आर्थिक नीतियों का पक्षार व आम जनता के अ</span><span>‌</span><span style="font-family:Mangal;"><span title="Click to correct" class="transl_class">धिकारों</span> के विरुद्ध है, इसलिए जमीन व जीविका बचाने के लिए संघर्ष इनके भरोसे रहकर विकसित नहीं किया जा सकता। इस संघर्ष को विकसित करने के लिए किसानों की अपनी लड़ाकू क्षमता पर भरोसा करना होगा तथा इसे मजबूत करना होगा।</span></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal;">इसके साथ ही संघर्ष के समर्थन में व्यापक जनवादी तबकों व संगठनों की गोलबंदी जरूरी है। इसके लिए प्रगतिशील, जनवादी ताकतों को अपने प्रयास तेज करने होंगे ताकि शासक वर्गों की जन– <span title="Click to correct" class="transl_class">विरोधी</span> व राष्ट्र– <span title="Click to correct" class="transl_class">विरोधी</span> साजिशों को विफल किया जा सके।</span></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal;">किसानों के विस्थापन– <span title="Click to correct" class="transl_class">विरोधी</span> <span title="Click to correct" class="transl_class">संघर्ष</span> शासक वर्गों द्वारा लागू की जा रही नई आर्थिक नीतियों, देश की सम्पदा व श्रमशक्ति के शोषण व दोहन को तेज करने की साजिशों को एक ठोस चुनौती है। शासक वर्ग इस आन्दोलन को कुचलना चाहते हैं। साम्राज्यवादियों के साथ मिलकर देश का शोषण–दोहन तेज करना उनकी नीतियों के मूल में है तथा इस रास्ते में वे कम्युनिस्ट क्रान्तिकारी ताकतों<span>  </span>नक्सलवादियों<span>  </span>को सबसे बड़ा खतरा तथा अपना सबसे बड़ा दुश्मन मानते हैं। दूसरी ओर, देश की शोषित–उत्पीडि़त जनता का हित साम्राज्यवादियों तथा उनके दलालों के शोषण–उत्पीड़न को खत्म करने में है तथा साम्राज्यवाद के दलाल प्रतिक्रियावादियों की सत्ता को उखाड़कर नवजनवादी क्रान्ति के जरिये नये भारत का निर्माण करने में है। निश्चय ही शासक वर्ग उसके दुश्मन हैं। जमीन व आजीविका बचाने के लिए किसानों का संघर्ष जनता के जनवादी संघर्षों का हिस्सा हैं। कम्युनिस्ट क्रान्तिकारी संगठनों को इस संघर्ष के महत्व को पहचानते हुए इनमें अपनी भूमिका बढ़ाने, संघर्षों में किसानों के साथ <span title="Click to correct" class="transl_class">कंधें</span> से <span title="Click to correct" class="transl_class">कंधा</span> मिलाकर लड़ने तथा क्रान्तिकारी आन्दोलन की दिशा में इन संघर्षों का नेतृत्व करने के अपने प्रयास तेज करने होंगे।</span></p>
]]></content:encoded>
</item>
<item>
<title><![CDATA[इतिहास के पन्नो से : तेभागा आंदोलन]]></title>
<link>http://cpimlnd.wordpress.com/2006/11/25/%e0%a4%87%e0%a4%a4%e0%a4%bf%e0%a4%b9%e0%a4%be%e0%a4%b8-%e0%a4%95%e0%a5%87-%e0%a4%aa%e0%a4%a8%e0%a5%8d%e0%a4%a8%e0%a5%8b-%e0%a4%b8%e0%a5%87-%e0%a4%a4%e0%a5%87%e0%a4%ad%e0%a4%be%e0%a4%97%e0%a4%be/</link>
<pubDate>Sat, 25 Nov 2006 00:04:00 +0000</pubDate>
<dc:creator>cpimlnd</dc:creator>
<guid>http://cpimlnd.wordpress.com/2006/11/25/%e0%a4%87%e0%a4%a4%e0%a4%bf%e0%a4%b9%e0%a4%be%e0%a4%b8-%e0%a4%95%e0%a5%87-%e0%a4%aa%e0%a4%a8%e0%a5%8d%e0%a4%a8%e0%a5%8b-%e0%a4%b8%e0%a5%87-%e0%a4%a4%e0%a5%87%e0%a4%ad%e0%a4%be%e0%a4%97%e0%a4%be/</guid>
<description><![CDATA[ - आशीष
बंगाल का तेभागा आंदोलन फसल का दो]]></description>
<content:encoded><![CDATA[<p><span style="font-weight:bold;"> - आशीष</span><br />
बंगाल का तेभागा आंदोलन फसल का दो–तिहाई हिस्सा उत्पीडि़त बटाईदार किसानों (बरगादारों) को दिलाने का आंदोलन था। यह बंगाल के 28 में से 15 जिलों में फैला, विशेषकर उत्तरी और तटवर्ती सुन्दरबन क्षेत्रों में। किसान सभा के आवाह्न पर लड़े गए इस आंदोलन में लगभग 50 लाख किसानों ने भाग लिया और इसे खेतिहर मजदूरों का भी व्यापक समर्थन प्राप्त हुआ।<br />
1946 वह वर्ष था जब भारत के लोगों के आंदोलन बड़े पैमाने पर उमड़ रहे थे। केन्द्रीय नौसेना हड़ताल समिति के आवाह्न पर फरवरी में बम्बई, कराची और मद्रास के नौसैनिकों की हड़ताल हुई। जब बम्बई के बन्दरगाह मजदूरों ने इसका समर्थन किया तो, बकौल नौसेना हड़ताल कमेटी, पहली बार सैनिकों और आम आदमियों का खून एक ही उद्देश्य के लिए सड़कों पर बहा। इस लड़ाई में 250 जानें गईं।<!--more--><br />
ऐसे वर्ष में सितम्बर 1946 में किसान सभा ने तेभागा चाई का आवाह्न किया। यह अगस्त 1946 में कलकत्ता में हुए साम्प्रदायिक कत्लेआम के तुरन्त बाद किया गया जिसके बाद अक्तूबर में पूर्वी जिले नोवाखौली में भी साम्प्रदायिक दंगे हुए। आन्दोलन के मुख्य इलाके की किसान जनता हिन्दू और मुसलमान दोनों समुदायों की थी। आदिवासी किसानों ने भी इसमें भाग लिया। यह आन्दोलन अंग्रेजी शासन के दौरान शुरू हुआ जब मुस्लिम लीग का सुहरावर्दी मंत्रिमंडल राज कर रहा था। जब गांधी जी हिन्दू–मुस्लिम मैत्री और प्रार्थना सभाओं का नारा लेकर सामन्तों के साथ नोवाखौली के ग्रामीण अंचल में दौरा कर रहे थे तब इस वर्ग संघर्ष ने दोनों सम्प्रदायों के दसियों लाख किसानों को प्रेरित करके अपने पीछे समेट लिया। इस संघर्ष ने उन सभी जमींदारों को निशाना बनाया जो साम्प्रदायिक घृणा फैलाने में सक्रिय रहे। इस संघर्ष ने तमाम प्रतिकूल दुष्प्रचार तथा साम्प्रदायिक उकसावे का मुकाबला करते हुए वर्गीय आधार पर जनता की वास्तविक एकता स्थापित की और साम्प्रदायिक शक्तियों को हतोत्साहित कर दिया। किसानों ने तीव्र पुलिस दमन और अत्याचार का मुकाबला करते हुए नवम्बर 1946 से फरवरी 1947 के बीच फसल के दो–तिहाई हिस्से पर अपने कब्जे को बरकरार रखा।<br />
इससे पहले 1940 में भू–राजस्व आयोग ने इस मांग के पक्ष में संस्तुति दे दी थी। 1946 में यह आन्दोलन निज खलने धान तोले (अपने खलिहान में धान एकत्रा करो) के नारे के साथ शुरू हुआ। गांव स्तर की छोटी बैठकें की गईं, पर्चे बांटे गये, रैलियां निकाली गय। पहली भिड़न्त दिनाजपुर जिले के अटवारी थाने में हुई। इससे पहले भी इस केन्द्र पर अधियारों  ने इस तरह के संघर्ष किये थे। एक बैठक के बाद सुबह–सुबह किसान सभा के सदस्य एक बटाईदार की फसल काटने चले गये। पुलिस ने आकर एक नेता को गिरतार कर लिया पर इससे किसान निराश नहीं हुए। अगले दिन कटाई जारी रही। जब पुलिस ने आकर सभी किसानों पर हमला बोला, एक नौजवान विधवा के नेतृत्व में महिला किसानों ने लाठियां लेकर पुलिस को खदेड़ दिया। इसकी खबर चारों ओर फैली और कुछ दिन के लिए आन्दोलन थमा रहा।<br />
जिले के नेताओं ने बैठक करके आन्दोलन जारी रखने का फैसला किया। गिरतारी से बचने के लिए वे सभी अपने इलाके में भूमिगत  हो गये। वे सूर्यास्त के बाद ही गांव–गांव जाकर देर रात बैठक किया करते थे। उनके निर्देश पर सभी किसान लाठियां लेकर चलने लगे और यह आम प्रचलन बन गया। आवश्यकता पड़ने पर इन्कलाब का नारा लगाकर आस–पास के गांवों से सहयोग जुटाया जाने लगा। लाठी और लाल झण्डा लिये किसान बड़ी तादाद में एकत्रा होने लगे। जमींदारों (जोतदारों)के लठैतों के मुकाबले में किसानों के ‘लठैत’ संगठित होने लगे। जल्द ही आन्दोलन जिले के तीस में से बाइस थानों में फैल गया। आन्दोलन का सबसे ज्यादा असर ठाकुरगांव तहसील में रहा।<br />
जैसे–जैसे आन्दोलन फैलता गया पार्टी उभरते हुए किसान नेताओं के माध्यम से इसका दिशा–निर्देशन करती रही। नई कतारें भूमिगत नेताओं के लिए भूमिगत अड्डे तय करती थीं, संदेश वाहक का काम करती थीं, आम किसानों की बैठकें कराया करती थीं, आपस में संपर्क रखा करती थीं और वरिष्ठ नेताओं की भूमिगत बैठकें आयोजित किया करती थीं। इनमें ऐसे भी उदाहरण थे जहां पति–पत्नी दोनों अपनी सारी सम्पत्ति पार्टी के नाम करके पूर्णकालिक कार्यकर्ता बन गये। ऐसे नेता थे जिन्होंने बहादुरी से तमाम खतरों का सामना करते हुए कठिनाईयों को पार करके आन्दोलन को आगे बढ़ाया। कई महिला कार्यकर्त्ताओ ने पार्टी का काम करना शुरू कर साथ–साथ पढ़ना–लिखना भी सीखा। ऐसे बहुत से उदाहरण थे जहां पुरुष संकोच कर जाते थे पर महिलायें पहलकदमी लेती थीं और पुरुष पीछे–पीछे भाग लेते थे। ये सभी इस आन्दोलन के सम्मानित उदाहरण बनते चले गये और नेताओं की कुर्बानी ने आम जनता को आगे बढ़ने के लिए प्रेरित किया। इसी संघर्ष में पचगढ़ में का0 चारू मजूमदार ने भी किसानों का नेतृत्व करने में अपना पहला अनुभव ग्रहण किया।<br />
इस आन्दोलन के दौरान बटाई पर किसान (बरगादार) सैकड़ों की संख्या में जाकर फसल काटकर अपने खलिहान में ले आया करते थे। 4 जनवरी, 1947 को दिनाजपुर जिले के चिरीरबन्दर क्षेत्रा के तालपुकुर गांव के एक किसान संघर्ष पर पुलिस ने गोलियां चलाई जिसमें एक भूमिहीन किसान समीरूद्दीन एवं एक संथाल शिवराम मारे गये। पुलिस भारी संख्या में नेताओं को गिरतार करने आयी तो चार सौ किसानों ने एकत्रा होकर इस पुलिस छापे का मुकाबला किया। उद्वेलित आदिवासियों ने एक पुलिस वाले को पकड़कर अपने तीर से उसके शरीर को भेद दिया जिससे उसकी मृत्यु हो गयी। जिन नेताओं को पुलिस पकड़ने आयी थी वे बच गये। जनता ने पूरे इलाके में राहत समितियां बनाकर जरूरतमन्द क्षेत्रों में सहयोग पहुंचाया। इसी घटना को चिरीरबन्दर घटना कहते हैं। उसी के बाद सरकार ने बरगादार कानून प्रस्तावित करके प्रतिरोध को थामने का प्रयास किया। परन्तु, यह कानून पारित नहीं किया जा सका।<br />
6 जनवरी, 1947 को समस्या का समाधान ढूंढ़ने के लिये जिलाधिकारी ने खुली बैठक आहूत की। एक बड़ा पंडाल लगाया गया और सभी जमींदार ताकत के साथ उपस्थित हुए। इस बैठक में किसान नेताओं को भी बुलाया गया था। चारा ओर से हजारों की संख्या में किसान एकत्रित हुए पर वे इसलिए पंडाल में नहीं गये क्योंकि इस बात की कोई उम्मीद नहीं थी कि जमींदार ‘‘तेभागा’’ की मांग मान लेंगे। किसानों ने अपनी अलग बैठक करके ‘‘तेभागा’’ की मांग पर जोर दिया।  जिलाधिकारी  दलबल के साथ इस बैठक में आ पहुँचे। किसानों ने अपने भूमिगत नेताओं के नेतृत्व में एक बड़ा जुलूस निकाला। पुलिस कोई गिरतारी नहीं कर पायी। जमींदार भी इस प्रदर्शन को देखने के लिए आ गये और लगाया गया पंडाल खाली पड़ा रह गया।<br />
जनवरी के दूसरे हफ़्ते में रंगपुर में भिड़न्त हुई। कुछ मुसलमान जमींदारों ने हथियारबंद गुण्डों के साथ कटी हुई फसल ले जाने के लिए एक बरगादार के घर पर हमला किया। दोनों समुदायों के किसानों ने मिलकर इसका मुकाबला किया पर इसमें एक हिन्दू किसान मारा गया। खबर आग की तरह फैल गई और तीन हजार किसान वहां एकत्रा हो गये। साम्प्रदायिक तनाव के माहौल को देखते हुए किसान सभा ने जमींदार के घर पर हमला करने से किसानों को रोक दिया। इलाके व बाजार में रैलियां निकाली गयीं और जमींदारों का सफल बहिष्कार करके उन्हें गांव छोड़ने पर मजबूर कर दिया। आन्दोलन और फैल गया।<br />
मैमनसिंह जिले के हजांग आदिवासियों ने भी टंका लगान घटाने और उसे रुपये के रूप में बदलने के लिए संघर्ष शुरू किया। यह लगान फसल पर ली जाती थी और पैदावार कमजोर होने पर भी देनी पड़ती थी। इसकी कीमत इन आदिवासी किसानों को चुकानी होती थी। बटाई पर खेत लेने का अधिकार भी सुरक्षित नहीं था। वनों की जिस जमीन को आदिवासी जोतते थे वह जमींदारों को दे दी गई थी और वे इसके ‘मालिक’ बन गये थे। इस इलाके में आदिवासियों को पुलिस से मोर्चा लेना पड़ा। बहेरटोली गांव में पुलिस ने नेताओं को गिरतार करने के लिए छापा मारा। यहां दो महिलाओं का बलात्कार किया और एक को खींचकर ले गये। हजांगों ने भी उन्हें अपने तीर कमानों से खदेड़ा। इस संघर्ष में पुलिस ने दो नेताओं को मार दिया। पर अन्त में हजांगों के प्रतिरोध के सामने उन्हें पीछे हटना पड़ा। इस हमले में हजांगों ने भी दो पुलिसवालों को मार गिराया और उनकी राइफलें छीन लीं। बाद में ईस्टर्न फ़्रन्टीयर राइफल्स की सेवा लेकर आदिवासियों पर तीव्र दमन किया गया।<br />
मिदनापुर में भी पुलिस के साथ संघर्ष हुआ और पुलिस ने विरोध कर रहे किसानों पर गोलियां चलायीं। महिला व पुरुष मिलकर अपने विरोध प्रदर्शनों को बढ़ाते गये। जमींदारों ने हर जगह धान की चोरी का केस किसानों के विरुद्ध दर्ज कराए।<br />
दिनाजपुर और दुआर्स में 1830 के बाद कछार की बहुत सारी जमीन पर चाय बागान लगाकार उसे खेती योग्य बनाया गया था और इस काम के लिए वहां पर संथालों व राजवंशियों को बसाया गया था। कुछ सालों तक बिना लगान के खेती कराने के बाद, वहां पर पैदावार पर कर लगाकर उसका मूल्यांकन किया गया और फिर जमीन पर लगान तय कर दी गयी। इस प्रक्रिया में इन खेतों पर काम कर रहे बटाईदारों को बेदखल करके ज्यादा लगान देने वाले किसानों के साथ बन्दोबस्त किया गया था। जिन बरगादारों ने इस इलाके में विद्रोह किया वे वही लोग थे जिन्हें जमींदारों और सूदखारों ने बेदखल कर दिया था।<br />
शुरुआती दौर के बाद प्रस्तावित कानून के जोश में और प्रारम्भिक विजय के उत्साह में कई जगहों पर आन्दोलन ‘तेभागा’ से आगे बढ़ कर ‘खोलान भांगा’, यानी, जमींदारों के भंडारों से धान निकाल लाओ की ओर आगे बढ़ गया। जमींदारों की निजी सम्पत्ति पर इस तरह का हमला करने की राजनीतिक संगठनात्मक तैयारी नहीं थी और इससे आन्दोलन को धक्का लगा। यही नहीं, जो हमले किये गये वे हर जगह जोतदारों के विरुद्ध नहीं थे और विशेषकर असंगठित क्षेत्रों में धनी किसानों को भी निशाना बनाया गया। इससे सामाजिक तनाव व राजनीतिक दिक्कतें बढ़ गयीं। इसने जोतदारों को भी, जो गांव छोड़कर भाग चुके थे, सक्रिय होने का अवसर दे दिया। उन्होंने खुद धान एकत्रा करने के प्रयास बन्द कर दिये। उन्होंने जोतदार समितियां बनाईं, पैसा एकत्रा किया, मुस्लिम लीग और कांगे्रस पर दबाव बनाने के लिए तार भेजे। सरकार उनकी मांग के सामने झुकी और भारी संख्या में पुलिस भेजी गयी। धान की लूट के कई केस दर्ज किये गये।<br />
बालुरघाट तहसील में जनवरी के अन्त में किसानों ने धान की कटाई करके अपने खलिहान में रखना शुरू किया। रानीसंखेल में 2 फरवरी, 1947 को एक महिला कार्यकत्र्ता के नेतृत्व में किसानों ने नेताओं की गिरतारी करने आए दरोगा की बन्दूक छीन ली। उसे तो बाद में छोड़ दिया गया पर पुलिस ने भारी संख्या में हमला बोला और संगठनात्मक तैयारी के अभाव में इसका प्रतिरोध नहीं किया जा सका। पुलिस ने भयंकर आतंक मचाया।<br />
इसी दौर में खानपुर की घटना हुई। 20 फरवरी को सुबह–सुबह दिनाजपुर जिले के खानपुर गांव में एक पुलिस दल नेताओं को गिरतार करने आया तो मजदूरों व किसानों ने इसका जमकर विरोध किया। पुलिस ने बेरहमी से गोलियां दागीं और 22 किसान शहीद हो गए। इसी को खानपुर घटना कहते ह।<br />
इस दौर में आन्दोलन उतार–चढ़ाव में चला। कुछ जगह बरगादार डर के मारे धान काटने गये ही नहीं। कुछ जगह उन्होंने पूरी फसल काट ली और कुछ जगह समर्पण कर दिया।<br />
भाकपा के कुछ नेताओं ने ‘जोतने वाले को जमीन’ के नारे के आधार पर आन्दोलन को आगे बढ़ाने का प्रस्ताव रखा पर पुलिस और जमींदारों के हमले का प्रतिरोध करने के फौरी सवाल पर कोई हल नहीं सुझाया गया। आन्दोलन भटकने लगा। जनगोलबंदी जारी रही और 25 फरवरी को हजारों की संख्या में किसान ठाकुरगांव में एकत्रा हुए। इस सभा को गैरकानूनी घोषित किया गया और वापस जाते हुए किसानों पर भी गोलियां दाग कर 5 किसानों को मार दिया गया।<br />
परिस्थिति का मुकाबला करने के लिए सही रणनैतिक समझदारी और उपयुक्त नई कार्यनीति की आवश्यकता थी। पर इसका मूल्यांकन नहीं किया गया और नये प्रस्तावित कानून पर आशा टिकी रही। भाकपा आगे बढ़ती हुई जुझारु शक्तियों को सही दिशा देने में नाकामयाब रही। वर्ग संघर्ष को जारी रखने के काम पर अपनी एकाग्रता को बनाए रखने में वह नाकामयाब रही।<br />
दूसरी ओर भारतीय राजसत्ता दो महत्वपूर्ण राजनैतिक सवालों से घिरे होने के बावजूद, एक अंगे्रजों से स्थानीय शासकों के हाथों सत्ता का हस्तान्तरण और दूसरा साम्प्रदायिक दंगे और देश का बंटवारा, उसकी राज्य मशीनरी ने वर्ग युद्ध को दबाने पर अपना यान केन्द्रित रखा।<br />
‘स्वतंत्र’ भारत की शक्तियां बटाईदार किसानों की आंशिक मांगों का समर्थन नहीं कर पायीं। उन्होंने आन्दोलन को ‘गैरकानूनी अराजकतावाद’ और ' अधिकार का अनादर’ करार दिया। अपने दमन के औचित्य को समझाने के लिए किसान सभा की ‘जनअदालतों’, ‘एक्शन कमेटियां’ आदि का बढ़ा–चढ़ा कर हवाला दिया गया। किसानों के विरुद्ध कई केस दर्ज किये गये और उन्हें सजाएं दी गयीं। मुस्लिम लीग मुख्यमंत्री सुहरावर्दी ने बयान दिया कि ‘‘हम आजादी के कगार पर ह। हमें संवैधानिक रास्ते से आजादी की ओर बढ़ना चाहिए ताकि हम इसके फलों का भोग कर सकें।’’<br />
जैसा बताया गया कि सरकार ने बरगादार कानून प्रस्तावित किया था पर उसे पारित नहीं किया गया। 1950 के दशक में कई साल बाद यह कानून बना और इसमें लगभग वे सभी प्रावाधान थे जो प्रस्तावित कानून में लिखे थे। इसमें यह प्रावाधान था कि जब जोतदार खाद, जानवर व अन्य औजार मुहैया करायेगा तो बरगादार को आधि फसल मिलेगी। ऐसा नहीं होने पर उसे फसल का दो–तिहाई हिस्सा मिलेगा। अगर जोतदार बीज देता है तो यह उसे अलग से वापस किया जाएगा। कानून का नकारात्मक पक्ष यह था कि जमीन के ‘दुरूपयोग’ की स्थिति में या अपने इस्तेमाल के लिए जोतदार को यह अधिकार  था कि वह बटाईदार (बरगादार) को बेदखल कर सके।<br />
इस आन्दोलन में 140 से ज्यादा किसानों ने अपनी जान की कुर्बानी दी।<br />
इस आन्दोलन की विफलता के कारणों में सबसे पहला तो यही है कि तत्कालिक राजसत्ता और बड़े जमींदारों, बड़े दलाल पूंजीपतियों के हाथों सत्ता के हस्तांतरण के वर्ग चरित्र को नहीं समझा गया। उनसे गलत उम्मीद की गयी कि वे कानून पारित करके शांतिपूर्वक ढंग से मांगों का समााान कर देंगे। दूसरी कमी थी कि इस आंदोलन का जनाधार और समर्थन फसल के दो–तिहाई हिस्से के लिए था और संघर्ष के फौरी कदम इसी मांग तक सीमित रखे जाने चाहिये थे। स्वत:स्फूर्त ढंग से जमींदारों के गोदामों पर हमलों को सख्ती से रोका जाना चाहिये था। यही नहीं, बड़े जमींदारों के अलगाव को बनाए रखने के लिए केवल उन्ही पर हमला बोला जाना चाहिये था और किसान तबकों पर हमले रोकने चाहिये थे। फसल के दो–तिहाई हिस्से की मांग पर जन गोलबन्दी जारी रखनी चाहिये थी ताकि एक ओर जमींदारों के गोदामों पर हमले रोके जा सकें और दूसरी ओर सरकार पर उम्मीद रखकर आंदोलन कमजोर न हो। तीसरी आवश्यकता थी कि ग्रामीण क्षेत्रों में अद्र्धसामंती संबंधो  को देखते हुए और पार्टी ढांचे की कमजोरी के मद्देनजर संघर्ष के क्षेत्रों में पार्टी गठन और सामंतों व पुलिस हमले के  की ठोस योजना बनाई जानी चाहिये थी।<br />
<b>(यह लेख ए0आर0 देसाई द्वारा सम्पादित, भारत में किसान आंदोलन (अंग्रेजी मूल) तथा एम0ए0 रसूल द्वारा सम्पादित अखिल भारतीय किसान सभा का इतिहास से लिए गये तथ्यों पर आधारित है।)</b></p>
]]></content:encoded>
</item>

</channel>
</rss>
