टैग्स » Gujarati

જીવન નામ ની શાળા

જીવન નામ ની શાળામાં સવારની પ્રાર્થના પછી વર્ગ શરુ થયો. શિક્ષકે (ખુદ ની જાત) આવીને સૌ પ્રથમ વર્ગમાં હાજર વિદ્યાર્થીઓની હાજરી પુરી………….

Gujarati

The Armor of God - ભગવાન આર્મર (GUJARATI-ગુજરાતી: પવિત્ર બાઇબલ)

GUJARATI-ગુજરાતી: પવિત્ર બાઇબલ

Ephesians (એફેસીઓ) 6:10-18

10 મારા પત્રને પૂરો કરતાં હું તમને પ્રભુમાં અને તેના સાર્મથ્યના બળમાં શક્તિમાન થવા કહું છું.

11 દેવનું સંપૂર્ણ બખ્તર (રક્ષણ) પહેરો કે જેથી તમે શેતાનની દુષ્ટ ચાલબાજી સામે લડી શકો.

12 આપણું આ યુદ્ધ આ પૃથ્વીના લોકો સામે નથી. પરંતુ આપણે તો અંધકારના અધિપતિઓની, અધિકારીઓ અને તેઓની સત્તાઓ સામે આકાશી સ્થાનોમાં દુષ્ટતાનાં આત્મિક લશ્કરો સામે આપણે લડી રહ્યા છીએ.

13 અને તેથી તમે દેવનાં સર્વ હથિયારો સજી લો કે, જેથી ભૂંડા દિવસે તમે દઢે ઊભા રહી શકો અને તમે યુદ્ધ પૂરું કર્યા પછી પણ શક્તિવર્ધક હશો.

14 તેથી સત્યથી તમારી કમર બાંધો; અને પ્રામાણિક જીવન જીવીને તમારી છાતીનું રક્ષણ કરો.

15 અને તમારા પગે શાંતિની સુવાર્તાની તૈયારીરૂપી જોડાં ધારણ કરો કે જેથી તમે શક્તિપૂર્વક ઊભા રહી શકો.

16 અને વિશ્વાસની ઢાલનો પણ ઉપયોગ કરો કે જેથી તમે દુષ્ટતા બળતા ભાલાઓ હોલવી શકશો.

17 દેવના તારણને તમારા ટોપ તરીકે અપનાવો. અને આત્માની તલવાર, જે દેવનું વચન છે તે લો.

18 હમેશા આત્મામાં પ્રાર્થના કરો. હરવખત પ્રાર્થના તથા વિનંતી કરો અને તમારો જરૂરી બધી જ વસ્તુની યાચના કરો. આમ કરવા માટે હમેશા તૈયાર રહો. નિરુસ્તાહી થઈ છોડી ના દો અને પ્રભુના બધા સંતો માટે પ્રાર્થના કરો.

Bible

The Lord is my Shepherd - યહોવા મારા પાલનકર્તા છે (GUJARATI-ગુજરાતી: પવિત્ર બાઇબલ)

GUJARATI-ગુજરાતી: પવિત્ર બાઇબલ

Psalms (Zegar Haw) 23

1 યહોવા મારા પાલનકર્તા છે. તેથી મને કશી ખોટ પડશે નહિ.

2 તે મને લીલાં બીડમાં સુવાડે છે અને મને શાંત જળની તરફ દોરી જાય છે.

3 તે મને નવું સાર્મથ્ય ને તાજગી આપે છે. તેમનાં નામનો મહિમા વધે તે માટે તે મને ન્યાયીપણાને માગેર્ ચલાવે છે.

4 મૃત્યુની કાળી ખીણમાં પણ મારે ચાલવાનું હશે તો હું ડરીશ નહિ; કારણ હે યહોવા, તમે મારી સાથે છો, તમારી લાકડી તથા તમારી છડી મને દિલાસો દે છે.

5 તમે મારા દુશ્મનોની સામે મારું મેજ ગોઠવો છો. અને મારા માથા પર તેલ રેડો છો. મારો પ્યાલો તમે વરસાવેલા આશીર્વાદથી છલકાઇ જાય છે.

6 તમારી ભલાઇ અને દયા મારા જીવનનાં સર્વ દિવસોમાં મારી સાથે રહેશે; અને હું યહોવાની સાથે તેના ઘરમાં લાંબા સમય સુધી રહીશ.

Lord

દુ:ખી આત્મા

તમે ક્યારેય કોઈ ને આવું પૂછો કે તું માણસ કેવો સુખી કે દુખી ?

આજ સમયે તમને સાચો જવાબ મળી જશે કારણ કે જો માણસ હોશિયાર હશે તો એ એ સમયે દુખી હોવા છતાં પણ પોતાની જાત ને સુખી છે એવું બતાવી દેશે અને દુખી આત્મા તરત જ અત્યંત ખુશ થયી જશે કે હાશ કોઈ એ પૂછ્યું તો ખરું ચાલો કાઢીએ દુખ ની કથાઓ !

વેર વિરાસત 40

આરુષિની વાત સાંભળીને આરતી પથ્થર થઇ ગઈ હતી. જેને માટે આ બધું કર્યું એ બહેન લગ્ન કરીને દૂર જતી રહી હતી એનો તો રંજ હરગીઝ નહોતો, બલકે આરૂષિને સુખી સંસાર મળે એ જ તો ધ્યેય હતું ને.
સરોજ પાસે આ સાધના શીખવાનો મૂળ હેતુ પણ તો એ જ હતો. એ સિદ્ધ થવાથી ખરેખર તો હરખ કરવો રહ્યો એ અવસર જ ન આવ્યો .
આરુષિને જીવનસાથી તરીકે વિશ્વજિત મળી ગયા પછી એ જ બંને બહેનો વચ્ચે દીવાલનું કારણ બની રહેશે એવી તો કલ્પના બંને બહેનોને સ્વપ્ને નહોતી .

‘આપણે આપણી જિંદગી ખુશહાલ રાખવી હોય તો તારી બેન સાથે અંતર રાખવું પડશે …..નહીતર …..’અધૂરું મુકાયેલું વિશ્વજિતનું વાક્ય ગર્ભિત ધમકી જેવું હતું . સુખી લગ્નજીવન વિતાવવું હોય તો એક આકરી કિંમત ચૂકવવાની હતી આરૂષિએ, તમામ સંબંધ પર પૂર્ણવિરામ મૂકીને.

‘ આ બધું જાણ્યા પછી મારા ઘરમાં , મારા કુટુંબમાં તારી બહેન માટે કોઈ જગ્યા નથી. સાચી વાત કહું તો મને તું એની સાથે વાતનો વ્યવહાર રાખે એ પણ પસંદ નથી. હવે તારે સુખી પરિણીત જિંદગી જોઈએ છે કે પછી તારી બેન , એ પસંદગી તું કરી શકે છે…’ એક ઘાને બે કટકા જેવું વિધાન કરતી વખતે વિશ્વજિતે બંને બહેનોની લાગણીનો વિચાર સુધ્ધાં નહોતો કર્યો , એણે તો ફરમાન સુણાવી દીધું હતું . ફેંસલો હવે આરૂષિએ લેવાનો હતો.

ને દિલ પર પથ્થર રાખીને આરૂષિએ જિંદગીનો આકરામાં આકરો નિર્ણય લેવો પડ્યો : તમે જેમ કહેશો તેમ …..પણ …

ખરેખર તો પણ ને આખી વાતમાં સ્થાન જ ક્યાં હતું ? આરૂષિ ને વિશ્વજિત લગ્નના એક જ મહિનામાં તો વિદેશ જઈ રહ્યા હતા. આરૂષિ પાસે એક જ વિકલ્પ હતો , છેલ્લીવાર બેનને ભેટીને હિબકાં ભરતાં માફી માંગવાનો .

કેટલી નિસહાય હતી એ.
‘માફ કરી દે આરતી મને , હું તો બેનના નામ પર કલંક પૂરવાર થઇ … તેં શું ન કર્યું મારા માટે ને મેં એનો કેવો બદલો વાળ્યો ….’ આરુષિના હીબકાં એટલા દીર્ઘ હતા કે એ શું બોલી રહી હતી તે પણ ન સમજાયું .

‘આરૂષિ , જે નિર્મિત હશે તે થયું છે. હવે એનો હરખ શોક કર્યા વિના જે મળ્યું છે તેને વધાવી લે ….’ આરતીએ કહ્યું તો હતું સ્થિતપ્રજ્ઞભાવે પણ અંતરમાં વલોવાઈ રહેલા ઝંઝાવાતને પોતે કઈ રીતે થામી શકશે એ એને પણ ક્યાં ખબર હતી ? કોઈ અજ્ઞાત ચિંતા રાત માથે લેતી રહી હતી, પણ હવે આ બધું આરુષિને કહેવાનો અર્થ નહોતો .

આરુષિ અને વિશ્વજિત તો ઉડી ગયા હતા વિદેશ.પાછળ રહી ગઈ હતી આરતી ને ભીષણ એકલતા , એમના જવાને અઠવાડિયું નહોતું વીત્યું અને મામીએ ઉત્તમકુમારની વાત પછી દોહરાવી હતી.

આરતી મૂંઝાઈ ગઈ હતી. હવે તો હૃદય ઠાલવવા પાસે આરૂષિ પણ નહોતી .
એવી જ એક બપોરે લાગ મળતાં એ સરોજની પાસે પહોંચી ગઈ હતી.
‘સરુ દી , હવે તમે જ માર્ગ કાઢો ….’ આરતીના ચહેરા પર ફિકર છતી થઇ રહી હતી.

‘ હવે પાછું શું થયું ? આરુષિને કોઈ સમસ્યા …?’ સરોજને નવાઈ લાગી હતી.

‘ના , ના … આરુષિ તો હવે એની દુનિયામાં ખુશ છે , એની વાત નથી. હવે વાત મારી છે. કોઈ માર્ગ સૂઝતો નથી. પણ, એક વાત નક્કી છે , હું એ બુઢ્ઢાને તો હું હરગીઝ નહીં જ પરણું …. એવી પરિસ્થિતિમાં હું આપઘાત કરીશ પણ …..’

આરતી ભારે ઉશ્કેરાઈ ગઈ હતી. સરોજ એને શાંત પાડવાના પ્રયાસ સાથે આખી વાત સમજવાનો પ્રયાસ કરતી રહી.

વાત સાફ હતી. રંજનમામીને બગાસું ખાતાં પતાસું આવી પડ્યું હોય એમ એક ભાણીની જવાબદારીમાંથી મુક્તિ મળી ગઈ હતી , બસ હવે આ બીજી પણ જલ્દી જાય એટલું સારું એવી તજવીજમાં એ વયસ્ક યજમાન સાથે જ ચોકઠું ગોઠવાઈ જાય એની તજવીજમાં હતી. એમાં વળી એક કાંકરે બે પક્ષી મરે એમ હતું , એક તો માથેથી આ ભાણીનો બોજ ટળે ને સાથે સાથે શ્રીમંત યજમાનની રહેમ નજરમાં વસી જવાય તે છોગામાં.

‘મને જરા વિચારવા દે આરતી , આમ અથરી ન થઇ જા…’ સરોજ વિચારી તો રહી હતી પણ રંજનમામીનો ચહેરો નજર સામે આવતાં જ એ કામ કેટલું કપરું છે તેનો ખ્યાલ આવી જતો હતો. રંજન ભારે તોરીલી તો હતી જ ને ઉપરથી હઠીલી પણ ખરી , ને વળી પ્રૌઢ પુરુષની યુવાન પત્ની પણ ખરીને . પતિ પાસે હા કેમ પડાવવી તે વિશેના તમામ શસ્ત્ર ને શાસ્ત્રથી અવગત હતી.

લોઢાને કાપવા લોઢું જ વાપરવાનું હતું . કામ બળથી નહીં કળથી લેવાનું હતું .

ક્યારેય શિવનાથ શાસ્ત્રી ને રંજન સાથે વાટકી વ્યવહાર ન રાખતી સરોજે રંજનને મનાવી લીધી હતી.
‘ આમ તો હું કહેતે નહીં પણ આજકાલ મારી તબિયત ઠીક રહેતી નથી અને હરિદ્વાર ગયા વિના છૂટકો નથી. જો બે અઠવાડિયા માટે આરતી મારી સાથે આવી શકે તો ?’
પ્રસ્તાવ સાંભળીને રંજન રાતીપીળી થઇ જ જશે એની ધારણાં ખોટી નહોતી પડી પણ , રંજનને કેમ સમજાવવી એનો પ્લાન સરોજ મનમાં ઘડીને જ ગઈ હતી.

રંજન કંઇ બોલે એ પહેલા જ સરોજે સોનાની વાળી કાઢીને રંજન સામે ધરી હતી : ડીઝાઇન ગમી ?
સોનાની વાળી જોઇને રંજનની આંખમાં આવી ગયેલી ચમક છૂપી રહે એવી નહોતી. : મારે પણ કરાવવી હતી , પણ હવે આવતે વર્ષે ….
‘અરે, ગમે તો રાખો ને … તમે પહેરશો તો મને ગમશે ….’ સરોજ મોઘમમાં લાલચ આપી ચૂકી હતી.
હવે ન તો વધુ કંઈ કહેવાનું હતું ન સાંભળવાનું હતું . મામા શિવનાથની મરજી શું હતી એ પૂછવાની જરૂર પણ નહોતી .એનો જવાબ રંજને જ આપી દીધો હતો.

‘કહું છું સામેવાળી સરોજ સાથે થોડાં દિવસ આરતીને ઋષિકેશ મોકલી આપીએ. જરા ફરી આવશે તો એનું મન પણ હલકું થઇ જશે. આમ પણ આરુષિના ગયા પછી સોરાતી રહી છે…એકવાર મન હળવું થશે તો પછી લગ્ન માટે વિચારશે , બાકી તમને તો ખબર છે કે તમારી આ નમાયી ભાણીઓ કેવી હઠીલી છે..’

શિવનાથ શાસ્ત્રી ભલે ગામમાં પૂછાતું નામ હોય પણ પત્ની પાસે તો મીંદડી થઇ જતો પતિ હતો ને , એ શું બોલે ?

અને એ દિવસ આવી પહોંચ્યો , દિલ્હી જતી ટ્રેનમાં સરોજ સાથે ચઢી રહેલી આરતીએ છેલ્લી નજર નાખી લીધી . હવે આ શહેર કાયમ માટે અજાણ્યું થઇ જવાનું હતું . ફરી ક્યારે જોવા મળે ન મળે …
કલકત્તાથી દિલ્હી પહોંચીને ત્યાંથી કરેલી પ્રાઇવેટ ટેક્સી દોડી રહી હતી ઉબડખાબડ રસ્તાઓ પર. જેની મંઝિલ હતી પાલમપુર.

પાલમપુરના આશ્રમમાં પહોંચતાં આરતીને ઘર પહોંચી ગયા હોય એવી લાગણી થઇ હતી. પહાડની ગોદમાં વનરાજીના વૈભવ વચ્ચે વસેલો નાનો સરખો આશ્રમ જેટલો સાદગીભર્યો હતો એટલો જ નાનો પણ હતો. છતાં એવું કોઈક ચુંબક હતું જે સાધકોને ખેંચતું રહેતું હતું , જાણે પ્રકૃત્તિની આગોશમાં ગુંજતી સુરાવલિ .
સરોજના કર્તાધર્તા એવા ગુરુ મુનિ અમરજ્યોતિ ને ગુરુમા અમૃતાએ આરતીને એવી રીતે આવકારી હતી કે લાગ્યું સાચું ઘર તો આ જ હતું .ગણતરીના દિવસોમાં તો આરતી સંપૂર્ણપણે આશ્રમમય બની ચૂકી હતી જાણે કે એ વર્ષોથી ત્યાં સ્થાયી હોય !!

‘આરતી , તું તારા નિર્ણયમાં દ્રઢ છે હજી ? જો કાલે તું તારો નિર્ણય ફેરવશે તો મારે ધરતીમાં સમાઈ જવા જેવી પરિસ્થિતિ ઉભી થશે …..’ સરોજ એકનો એક પ્રશ્ન રોજેરોજ કરતી રહી હતી.
આરતીને પાલમપુરમાં પોતાના ગુરુ મુનિ મહારાજના આશ્રમમાં તેમની શરણમાં મૂકીને જતાં સરોજ ડરી રહી હતી. પ્લાન તો જડબેસલાક બનાવ્યો હતો પણ એક નાની સરખી ચૂક એનું જીવવું હરામ કરી નાખે તેમ હતું .
સરોજના ડરનો મોક્ષ મુનિજીના શબ્દોથી જ થઇ ચૂક્યો હતો. એમ કહેવાતું કે મુનિ મહારાજને વચનસિદ્ધિ હતી. એમનું બોલ્યું હકીકત બની ને જ રહેતું . સરોજનો ડર એમને ચપટીમાં ઉખાડી ફેંક્યો હતો.

‘તું તારે ચિંતા ન કર , બધું એ સંભાળશે. ‘ ઉપર આકાશ તરફ આંગળી ચીંધીને બોલાયેલા એ શબ્દો આરતીના દિલમાં ટાઢક વળવા પૂરતાં હતા.

‘અન્યથા નિયતિની વિરુદ્ધ કશું થઇ શકતું નથી. આ દીકરીને શિરે મોટી જવાબદારી લખાયેલી છે એ હું વાંચી શકું છું.’ મુનિ મહારાજને સરોજનું આમ આરતીને સાથે લઈને આવવું વિના કોઈ કારણ થયું હોય એવું નહોતું લાગ્યું . ગુરુજી માત્ર બોલીને જ નહોતા અટક્યા એમણે તો આરતીને ત્રીજા જ દિવસથી કામકાજ સોંપવાનું શરુ કરી દીધું હતું .
આશ્રમમાં આવનાર મહેમાનોની વિગતોની યાદી બનાવવાથી શરુ થયેલું કામ ગૌશાળાના હિસાબકિતાબ ને રસોડામાં જરૂરી દેખરેખ સુધી લંબાયું ત્યારે સરોજને ખ્યાલ આવી ગયો કે આરતી આશ્રમનો ભાગ બની રહેવાની.

ખરેખર તો સરોજને પોતાના ગુરુની વાણીમાં લગીરે સંદેહ નહોતો એટલે વધુ દલીલ કરવાનું મૂકીને એ રંજન ને શિવનાથને શું કહેવું તેની મથામણમાં પડી હતી.
આયનામાં જોઇને પોતે રોજ બે ત્રણવાર રીહર્સલ કરી લેવાનું ન ચૂકતી , વિના કારણ હૃદયમાં ધ્રાસકો પડી જતો , પોતે મદદ કરવામાં કોઈક મુસીબતમાં તો નહીં પડી જાય ને ?
ક્યાંક પોતાના હાવભાવ જ વાત છતી ન કરી દે. ને મામામામી પોતાને ગુનેગાર ન સમજી બેસે ….

આખરે એ દિવસ આવીને ઉભો રહ્યો જે માટે સરોજના મનમાં હળવો ફફડાટ જાગતો રહેતો હતો. વિદાય લેતી સરોજને ભેટીને આરતી રડી પડી હતી. : સરુ દી , તમારું ઋણ કયા ભવે ચૂકવીશ ? પણ એક વિનંતી છે….. ગમે તેમ કરીને પણ આરુષિને સાચી વાતની જાણ કરવી ન ભૂલશો…. મારું આ સરનામું એને ગમે તેમ રીતે પહોંચાડી દેજો.
બે પાંચ વર્ષે ક્યારેક તો આરૂષિ ઇન્ડિયા આવશે ને …

એવું વિચારતી વખતે ખબર ક્યાં હતી કે લખનારે તો શું યોગ સર્જ્યો હતો કે બેઉ બહેનોનો મેળાપ હવે આ જિંદગીમાં થઇ શકવાનો નહોતો.

*******************
મહિના સુધી સરોજનો ન કોઈ ફોન આવ્યો ન સંદેશ , આશ્રમમાં જીવન ગોઠવાતું જતું હતું છતાં મનમાં ઉચાટ થઇ આવતો : ક્યાંક આરુષિને સાચી વાતની જાણ થઇ હશે કે કેમ ? મામા મામીએ ઉપાડો લઈને સરોજનું જીવવું હરામ કરી નાખ્યું હશે તો ?

સરોજના ગયા ને બે મહિના જેવો સમય થઇ ગયો છતાં એની બાજુથી કોઈ સમાચાર ન મળ્યા ત્યારે આરતીને મનોમન ફાળ પાડવા લાગી હતી. ગુરુજી ને મા સાથે મન તો એવું હળી ગયું હતું કે જાણે પૂર્વભવના માબાપ મળી ગયા હોય પણ દિલનો ચચરાટ રહી રહી ને જાગતો. એનું કારણ બીજું કોઈ નહીં ને આરૂષિ હતી.
ન તો એનો કોઈ કોલ આવ્યો ન સમાચાર એટલે અર્થ એમ થયો કે સાચી વાતની જાણ આરુષિને થવા પામી નથી. ક્યાં તો સરોજ પોતે જ કોઈ સમસ્યામાં આવી ગઈ હોય ?

રોજ સવારે આશ્રમના સાધનાખંડમાં જઈને ધ્યાનમાં બેસવાની સાથે જ મગજમાં વાવાઝોડું શરુ થઇ જતું હતું . રોજ થતી પ્રાર્થનાનો પડઘો પડતો હોય એમ એક બપોરે ટેક્સી આવી સરોજને લઈને .

ગુરુજી અને માને મળ્યા પછી એકલા મળવાની તક મળી એટલે તરત જ આરતીએ મનમાં ઉછળી રહેલી વાત પૂછી કાઢી.
સરોજ એટલે જ તો આવી હતી , મળીને હળવી થવા. એને એકલા પડ્યા એટલે ટકોરાબંધ હિસાબ આપવા માંડ્યો.

પાલમપુરથી નીકળીને સરોજ ગઈ હતી ઋષિકેશ. પ્રાયોજિત નાટકનો છેલ્લો અને આખરી અંક ભજવવાનો હતો.

બે દિવસ ઋષિકેશથી થોડા કિલોમીટર દૂર આવેલા શિવપુરીના સનાતન આશ્રમમાં રોકાઈને પોતાના જ ઘરે ફોનથી સમાચાર આપ્યા હતા : શિવનાથ શાસ્ત્રીને હમણાં ને હમણાં ઘરે બોલાવી ને રાખો , એક સમાચાર આપવાના છે.

સરોજના આ સંદેશથી શિવનાથ ને રંજન પણ હાંફળા ફાંફળા દોડી આવ્યા હતા. થોડીવાર રહીને સરોજે ફરી કોલ કર્યો ત્યારે શિવનાથ શાસ્ત્રી સાથે વાત થઇ.
‘ શાસ્ત્રીજી , એક શોક સમાચાર છે…. ‘ સરોજને લાગ્યો કે જૂઠું બોલતા પોતાનો જ અવાજ બોદો થઇ ગયો છે.
‘ શું થયું ? બધું ઠીક તો છે ને ? ‘ સામે છેડે શિવનાથ શાસ્ત્રીનો સ્વરમાં નર્યો ઉચાટ છતો થતો હતો.
‘ આરતી … આરતી ….’ સરોજ આગળ બોલી ન શકી.
‘શું થયું છે આરતીને ? કોઈ ચિંતાનું કારણ ?? ….’ શિવનાથ આગળ બોલી ન શક્યા એટલે એમના હાથમાંથી રીસીવર રંજને આંચકી લીધું : તમે મારી સાથે વાત કરો , વાત શું છે ?
‘ આરતીને અકસ્માત નડ્યો … ગંગાજીમાં સ્નાન કરતી વેળાએ ….પગ લપસ્યો ને ….’ સરોજ ભારે કાબી હતી , મજબૂત દિમાગ અને ભારે કોઠાસૂઝવાળી છતાં હળાહળ જૂઠું બોલતાં એનો સ્વર ધ્રુજતો હતો.
‘ એટલે ભારે ઈજા થઇ છે એમ ? ક્યાં છે એ ? ત્યાં હોસ્પીટલમાં છે ?’ રંજન સ્વસ્થતાથી પૂછી રહી.
‘ના, એ તો …. એ તો …..’
‘એટલે ? સરોજ … તમે શું કહો છો ? એ છે ક્યાં ? ‘ રંજન કલ્પના કરી શકી કે શક્યતા છે કે આરતી જરૂર ગંગાજીના ધસમસતાં પ્રવાહમાં તણાઈ ગઈ હોવી જોઈએ.
‘એ ગંગાજીમાં …’ વાત અધૂરી મૂકીને આરતીએ પૂરી કરી દીધી. આવું જૂઠું બોલવું પોતે ધાર્યું હતી એથી કંઈગણું વધુ મુશ્કેલ કામ હતું .
‘શું ???’ રંજનનો સ્વર એની ભ્રમરોની જેમ ઉંચો થઇ ગયો ને આંખો ફાટી ગઈ.
‘….કહે છે કે ગંગાજીમાં તણાઈ ગઈ …..’ સામે ઉભેલા પતિને રંજને કહ્યું ને એ સાથે જ શિવનાથે રંજનના હાથમાંથી ફોન આંચકી લીધો.
‘અરે !! એવું કઈ રીતે બન્યું ? ‘ શિવનાથ શાસ્ત્રીના અવાજમાં ગભરાટ સાથે ખરેખર ચિંતા ભળી હતી.

સરોજે હવે જે ગોખીને તૈયારી કરી હતી એ સંવાદો બોલવાના હતા.
‘ રોજ ગંગાસ્નાન માટે સવારે અમે જતાં એમ જ એ ગયેલી. પણ બેચાર દિવસથી મને ઠીક નહોતું એટલે હું નહોતી ગઈ. એ કાલે પણ એકલી ગઈ હતી , ને આજે પણ ….’
એ સાવધાની રાખીને બોલતી રહી. ક્યારેક પોતાનો અવાજ જ નાટકીય થઇ જતો લાગ્યો પણ સામે છેડે શિવનાથ એટલા તો તણાવમાં આવી ગયા હતા કે કદાચ એમને આ વાત ધ્યાનમાં જ ન આવી.
‘અહીં શિવપુરી પાસે આવા બનાવો વારંવાર બને છે , એટલે સહુએ તાકીદ પણ કરી હતી , મેં તો એકલા જવાની ના પણ પાડી હતી. પણ એ માની નહીં …..’ સરોજે બોલ્યા પછી શિવનાથનો પ્રતિભાવ જાણવા ચૂપ થઇ જવું પડ્યું .
‘પણ તે હવે શું કરી શકાય ? ‘ શિવનાથ પરિસ્થિતિ જાણીને થોડા મૂંઝવણમાં પડ્યા હોય એમ લાગ્યું .
‘સ્થાનિક ગોતાખોરને પોલીસે કામે લગાવ્યા છે. પણ એમના કહેવા પ્રમાણે ….’
‘એમના કહેવા પ્રમાણે શું ? હવે શબ્દો ફેરવ્યા વિના સાચી વાત કહો તો સમજ પડે…..’
‘પોલીસ કહે છે કે ગંગાજીના બંને કિનારે ઊંડી કોતરો છે. એટલે જ ના પાડે છે એકલા યાત્રીઓને સ્નાનની. ધસમસતાં પ્રવાહમાં ખેંચાઈ જનારને તરત મદદ મળે તો વાત બને બાકી જો કરંટ સ્ટ્રોંગ હોવાને કારણે જો એ કોતરોમાં પહોંચી જાય તો ખલાસ , મોટે ભાગે એમાં બચવાના ચાન્સ ……’
‘અરે બેન, આવું અશુભ ન બોલો !! ‘ પ્રૌઢ શિવનાથ શાસ્ત્રીની આંખમાં ઝળઝળિયાં ડોકાયાં , દાબી રાખેલું ડૂસકું સારી પડ્યું . એક ભાણેજ લગ્ન કરીને વિદાય થઈને બીજીની વિદાય આવ કેમ લખી વિધાતાએ ?
‘અમે આવીએ છીએ , જે પહેલી ગાડી મળે … પછી વિચારીએ શું કરવું ?’
‘એમ ? તમે અહીં ઋષિકેશ આવો છો ? ‘ સરોજ અવઢવમાં પડી. શિવનાથ આવી વાત કરશે એનો તો અંદાજ નહોતો રાખ્યો.
આ પ્લાન આરતી સાથે બેસીને જ તો ઘડ્યો હતો. ત્યારે કહેલું કે શિવનાથ ને રંજન ઋષિકેશ આવી પહોંચે તો પછી શું કરવું ?
આરતીએ કહ્યું હતું કે મામા મામી વાત સાંભળીને ઉપરતળે જરૂર થશે પણ ઋષિકેશ સુધી લાંબા હરગીઝ નહીં થાય, ને એમ જ થયું . શિવનાથની ઈચ્છા હતી ઋષિકેશ આવવાની પણ રંજને થવાકાળ થયું એમ કહીને પતિને રોકી લીધા હતા.
અઠવાડિયા પછી સરોજ ઘરે પહોંચી ત્યારે શિવનાથ શાસ્ત્રીના ઘરમાં શોકનું વાતાવરણ હતું . આરુષિના સાસરિયા પણ બેઠકમાં હતા. તક જોઇને સરોજે આરુષિનો નંબર માંગી લીધો હતો.
સાસરિયામાંથી કોઈક બોલ્યું પણ ખરું કે આરુષિને તરત જ જાણ કરી દીધી હતી પણ હવે જનાર તો ગયું , હવે આરૂષિ આવીને શું કરવાની ?
સરોજની વાત આરતી સ્તબ્ધ થઈને સાંભળી રહી. પોતાના મરણની વાત હતી , એની પર કઈ રીતે પ્રતિભાવ આપવો એ નહોતું સમજાઈ રહ્યું.
મનમાં ઘુમરાઈ રહેલી વાત જબાન પર આવીને જ રહી.
‘ પણ સરુ દી , તમે આરુષિને જાણ તો કરી છે ને ? નહિતર એ તો બિચારી જીવતેજીવ મરી જવાની …’
સરોજ બે ઘડી આરતીનો ચહેરો તાકી રહી હતી , આરતીને શું કહેવું હવે?
‘ વિશ્વજિતની મા પાસે જ નંબર લઈને બે દિવસ પછી આખી હકીકત જણાવી ત્યારે એ તો એટલી સ્તબ્ધ થઇ ગઈ હતી કે સામે એક હરફ નહોતી ઉચ્ચારી શકી .’
સરોજ આગળ બોલી ન શકી ,ખરેખર તો કહેવું હતું કે ,મને તો હતું કે આરુષિ આ સમાચાર સાંભળીને હરખથી પાગલ થઇ જશે પણ એનું આવું નિસ્પૃહ વર્તન ? જાણે તું જીવે છે કે મરી ગઈ એને કોઈ ફરક જ નહોતો પડતો …
પણ, સરોજ ચૂપ રહી કદાચ આરતીનું મન દુભાય એટલે પણ એના મનમાં ચાલી રહેલી ગડમથલ આરતીના મનમાં આબાદ ઝીલાતી રહી.
આરતી સમજી શકતી હતી આરુષિની સ્થિતિ, નક્કી સામે વિશ્વજિતની હાજરી હોવાની ને પતિને શું કહેવું એ વિષે કોઈ નિર્ણય ન કરી શકી હોય ….

સરોજે આરતીને આખી ઘટના ક્રમવાર કહી સંભળાવી હતી. કહાણીનો ઉત્તરાર્ધ પૂરો થતો હતો અને મંડાણ થઇ રહ્યા હતા પૂર્વાર્ધના .

એ દિવસે એક સાથે બે ઘટના બની હતી. એક આરતી ગુજરી ગઈ હતી અને બીજી આરતી જન્મી ચૂકી હતી.
આશ્વાસન હોય તો માત્ર એક વાતનું હતું , આરુષિને સાચી વાતની ખબર હતી અને સરોજે એક સારું કામ એ કર્યું હતું કે એ આરુષિને પાલમપુર આશ્રમનું સરનામું અને ટેલીફોન નંબર આપીને આવી હતી.

ક્રમશ:
pinkidalal@gmail.com

Novel

Jain Pulao

Jain Gujarati Pulao is one recipe I make really well. While away at college in UK, I used to make it 3 times a week as it was super easy to make and extremely healthy in the cold climate – owing to the ghee and vegetables. 361 और  शब्द

Jain

વેર વિરાસત 39


સમય થંભી ગયો હોય તેમ આરતી ને રિયા કોઈક જુદી દુનિયામાં વહી ગયા હતા.
‘એટલે સરોજને આ બધી સિધ્ધિઓ હતી ? ‘ રિયાના અવાજમાં કુતુહલતા છતી થતી હતી.
‘ જેને દુનિયા સિદ્ધિ માની લે તે ખરેખર સિદ્ધિ હોય છે ખરી ?’ આરતી રિયા સામે જોઇ રહી.
‘સાચું કહું તો મનેય ત્યારે નહોતી સમજાઈ એ વાત . ‘ આરતીએ એક ઊંડો શ્વાસ ભર્યો.: નાની હતી હતી ને , અણસમજુ પણ ખરી .. એ વખતે મને તો એમ જ લાગ્યું હતું કે આ વિદ્યા આવડે તો ન્યાલ જવાય , જિંદગીમાં કોઈ અધૂરપ જ ન રહે.

કેટલીય ઘડી એમ જ વીતી ગઈ. આરતી શૂન્ય નજરે સામેની દીવાલ તાકી રહી. નજર દીવાલ પર હતી પણ મગજમાં તો યાદોના ઘોડાપૂર ઉમટ્યા હતા. એ ખેંચાઈ રહી હતી એ કાળમાં જ્યાં એક એક દિવસ ત્રણ દિવસ જેટલો લાંબો લાગતો હતો.
‘ક્યારેક ચારેકોરથી ઘેરાઈ જવાની પ્રતીતિ થાય , અંધકાર જ અંધકાર હોય ને માર્ગ ન મળે મને યાદ કરજે આરતી … ‘ સરોજે સલાહ આપી હતી ને ઉમેર્યું હતું : આ વિદ્યા કોઈને દાનની જેમ ન આપી શકાય , ન કોઈને મોહવશ આપી શકાય . હા , કોઈ એ પામવાની યાચના કે ઈચ્છા કરતું આવે તો જ એને આપી શકાય અન્યથા આપનાર પાપમાં પડે..પણ ખબર નહીં તારી સાથે શું ઋણાનુબંધ હશે કે … ‘ સરોજ વધુ તો નહોતી બોલી શકી પરંતુ સાધનાનો વારસો આપી જવાની એની ભાવના વ્યક્ત તો સાફ દેખા દેતી હતી.

આ વિદ્યાની સાધના કે નહીં એ વિષે ક્ષણમાં નિર્ણય લેવો કપરું લાગ્યું હતું ને એકવાર આરુષિને પણ પૂછવું રહ્યું એવો વિચાર પણ આરતીને આવી ગયો હતો. બંને બહેનો એક સિક્કાની બે બાજુ જેવી હતી. મામા બાજુના ગામમાં ક્રિયાકાંડ કરવા ગયા હતા ને મામીની પાછાં ફરવાનો દિવસ નજીક આવી રહ્યો હતો. એ જાણ્યા પછી ફરી એક અજ્ઞાત ભય ઘર કરતો ચાલ્યો હતો.

એવી જ કોઈ ઉદાસ સાંજ હતી ને આરૂષિ કોલેજથી આવી. એની ચાલ ઢીલી પડી ગઈ હતી. નિસ્તેજ આંખોને કારણે ચહેરો ઉતરી ગયો હોય એમ લાગતો હતો. આવી એવી એ રૂમમાં ભરાઈ ગઈ…
‘ શું થઇ ગયું તને ? કોઈએ કંઇક કહ્યું ? કોલેજમાં કંઇક થયું ? ‘ એક જ શ્વાસમાં કેટલા પ્રશ્નો પૂછી નાખ્યા હતા.

આરૂષિ બોલ્યા વિના ઓશીકામાં માથું છૂપાવતી હોય તેમ ઢગલો થઈને પડી.

‘અરે …બોલ તો ખરી , થયું છે શું ? બોલે તો સમજાય ને !! એની પીઠ પસવારતાં પૂછેલું.

હું શું કરીશ હવે ?? ‘ આરુષિ માંડ એટલું બોલી શકી હતી.
આરુષિની નારાજગીનું કારણ સમજાય એવું નહોતું .
‘ક્યાંક વિશ્વજિતે તો …. ?? ‘
ખ્યાલ તો આવ્યો કે વાત વિશ્વજિતની જ હશે છતાં પૂછી લીધું.
‘અરે , ભૂલી ગઈ ? વિશ્વની એક્ઝામ ને ટ્રેઈનિંગ પૂરી થઇ ગઈ છે , હવે પહેલું પોસ્ટીંગ મળશે ….’
આરુષિની વાતમાં વજન હતું .
આરૂષિથી ઉંમરમાં મોટો વિશ્વજિત સિવિલ સર્વિસની એક્ઝામ આપી ચુક્યો હતો , ટ્રેઈનિંગ પણ સારી રીતે પાર પડી હતી. સારા ક્રમાંકે પાસ થયો હોવાથી ઇન્ડિયન ફોરેન સર્વિસ માટે પોસ્ટીંગ થઇ રહ્યું હતું , પહેલું પોસ્ટીંગ અને તે પણ વિદેશમાં , પણ આરુષિનું શું ?
આરુષિની પરીક્ષા માથે હતી , એ પતે એટલે આગળ ભણવાનો તો કોઈ અવકાશ જ નહોતો. બંને બેનો માટે માંગા આવવાનું શરૂઆત તો ક્યારની થઇ ચૂકી હતી.
આરતીને યાદ આવી ગઈ મામીની પિયર જવા પૂર્વેની વાત.
મામીએ તો મામાને રીતસરની ધમકી જ આપી હતી ,ક્યાં સુધી આ બે ભારાઓને મારે વેંઢારવા ? હું પછી આવું પછી વાત.’ પણ, મામીને ખબર નહોતી કે એ વાત તો રાત્રે ચાલતી હતી ત્યારે જ સંતાઈને સાંભળી લીધેલી .
સ્વભાવે માયાળુ લાગતાં હતા એ જ મામાના મનમાં ભાણી માટે એક શ્રીમંત વિધુર મનમાં વસી ગયો હતો. પચાસી નજીક પહોંચવા આ ચાર સંતાનના પિતા સાથે પરણવાના વિચાર સાથે આરતીના શરીરમાંથી હળવી કંપારી પસાર થઇ ગઈ હતી. એને માટે મામાએ કોનો વિચાર કર્યો હતો એ તો ન સમજાયું પણ મામામામીની દબાયેલા સ્વરે થતી ગુસપુસ પરથી એટલું તો સમજાયું કે આરુષિનું પ્રેમ પ્રકરણ મામામામીની જાણબહાર નહોતું . કદાચ આ એનું પણ પરિણામ હોય શકે ને !!

એક વાત સાફ હતી મામી આરુષિને જવા દે પણ પોતાને આ કેદમાંથી મુક્ત કરવાના નહોતા. કારણ દીવા જેવું સાફ હતું , મામી વૈદ પાસે સંતાન થાય એ માટે ઈલાજ પણ કરાવતા હતા. એ આ ઘરની મફતની નોકરડી હતી. એવા સંજોગોમાં પેલા વયસ્ક શ્રીમંત સાથે ક્યાંક આરુષિનું ગોઠવી દેવામાં મામા સફળ થયા તો ?

એ વિચાર સાથે જ આરતીની આંખો લાલ થઇ ગઈ. પોતે જ્યાં સુધી છે ત્યાં સુધી આરુષિને ઉની આંચ નહીં આવવા દે.
‘પણ , વિશ્વજિતને કહે કે ઘરમાં વાત કરે, આમ ક્યાં સુધી ચાલશે ? ‘આરતીને ચીઢ ચડી આવી વિશ્વજિત પર. આરુષિને સ્વપ્ન બતાડવામાં કોઈ કચાશ નહોતી રાખી એને તો .
‘ હવે સમય પાકી ગયો છે , એણે ઘરમાં વાત કરવી જ પડશે …. નહિ તો એ બનશે મોટો સાહેબ ને તું બનજે પેલા પચાસ વર્ષના બુઢ્ઢાની પત્ની. ને હા, પરણશે એટલે સીધી દાદી ,નાનીની પદવી તો મળી જ જશે, એના ચારેચાર સંતાનો પરણેલાં છે. ‘
‘તું કોની વાત કરે છે ? ‘ આરુષિ ગભરાઈ ગઈ હતી આ વાતથી.
ન ચાહવા છતાં તમામ વાત કહેવી પડી જે પોતે લપાઈને સાંભળી લીધી હતી. જે સાંભળતા આરુષિના ચહેરાનો રંગ ઉડી ગયો.
બોલી તો કશું નહીં પણ એનું મન સાફ વંચાઈ રહ્યું હતું : વિશ્વને આ વાત તો કરવી જ પડશે , જેટલી જલ્દી બને એટલી.

********************************

‘મને શીખવી છે આ સાધના …. ‘ બીજી બપોરે જેવી આરૂષિ બહાર ગઈ એવી આરતી પહોંચી હતી સરોજ પાસે .
‘અરે !! અચાનક શું થઇ ગયું ?’ સરોજ સમજી ન શકી કે અચાનક એક જ રાતમાં આરતી કેમ સાધના શીખવા અધીરી થઇ ગઈ હતી.
‘ સરુ દી , તમે કહો છો ને કે મનોકામના પૂરી થાય ….? ‘
‘હં તો ? ‘
‘તો બસ , મારી એક કામના છે , હું ઈચ્છું છું કે એ જલ્દીમાં જલ્દી પૂરી થાય. ….’
‘આરતી , બેસ અહીં , મારી પાસે આવ. ‘ કોઈક મા પોતાના બાળકને સોડમાં લે એમ સરોજે આરતીને માથે હાથ ફેરવ્યો.
‘હું તને શીખવીશ , ચોક્કસ શીખવીશ … પણ એ માટે થોડાં નિયમો છે. એનું પાલન ચુસ્તરીતે થવું રહ્યું . ‘
સરોજ કહેતી ગઈ: આ સિધ્ધિઓ માત્ર ને માત્ર સારા કામ માટે વાપરવાની હોય છે. આ કોઈ મંત્ર તંત્ર કે કાટકૂમણ કે જાદુટોના નથી. એ છે એક શુદ્ધ પ્રાર્થના પણ અમુક લોકોએ એનું સ્વરૂપ વિકારથી ભરી દીધું છે….

શરુ થઇ રહ્યો હતો જીવનનો નવો સ્વાધ્યાય .
એક શુભ દિવસ જોઇને સરોજે શરૂઆત કરી આરતીને દીક્ષિત કરવાની.
ચાહો તો આ સાધના દિવસના કરી શકાય કે પછી મધરાતે , પણ યાદ રહે વસ્ત્ર લાલ હોવા જોઈએ. લાલ ફૂલ , લાલ રંગની પૂજા સામગ્રી , માટીના કોડિયામાં સરસવના તેલથી પ્રગટાવેલા દીવા અને સૌથી મહત્વની વાત અરીસો …સાધના સાવ સરળ છે , જેવી શક્તિ એવી ભક્તિ , એક દીવો કરો કે એકાવન. ….સરોજ એટલી ઝીણવટથી સમજાવતી રહી.
ભરબપોરે સરોજે પોતાનો પૂજારૂમ સજાવ્યો હતો. જે સાધના એ રાત્રે કરતી હતી બપોરે માંડી હતી. સુગંધથી આખો ઓરડો તરબતર હતો. ચારે બાજુ મૂકેલા ધૂપદાનમાંથી ઉઠતી ધુમ્રસેરોએ રૂમને અપારદર્શક પરદો રચી આપ્યો હતો. સરસવના તેલથી જલતાં દીવાઓનો પ્રકાશ બહારના પ્રકાશને ઝાંખો પાડી રહ્યો હતો.

‘ પોતાનું નામ સો વાર લીધા પછી વારો હતો સંકલ્પ લેવાનો. દરેક પૂજા એક સંકલ્પ સાથે શરુ થતી અને પૂર્ણ થતી. સંકલ્પમાં ધારેલું કામ દસથી સાંઠ દિવસમાં પૂરું ન થાય તો ફરી સંકલ્પ દોહરાવવાનો રહેતો.
‘આ વિદ્યા કોઈ રીતે નુકશાન નથી કરતી એ વાત સાચી પણ આરતી , એક વાતનું ધ્યાન રહે….’ સરોજનો અવાજ એકદમ ગંભીર થઇ ગયો. :આ વિદ્યાનો ઉપયોગ માત્રને માત્ર પરમાર્થ માટે જ કરી શકાય , પોતાના માટે નહીં …. ‘આરતી નતમસ્તકે સરોજની ઝીણામાં ઝીણી સૂચના મનમાં ઉતારતી રહી.

એના મનમાં એક જ સંકલ્પ રમી રહ્યો હતો : આરુષિનું સ્વપ્ન સફળ થઇ જાય , એ વિશ્વજિત સાથે સુખી રહે.
‘મને મંજૂર છે …. તો શરુ કરીશું ? ‘આરતીના સ્વરમાં દ્રઢતા જોઇને સરોજને સંતોષ થયો. કુપાત્રે વિદ્યા નહોતી પડી. અન્ય માટે , પરમાર્થ માટે આ સાધના કરાય એવું સાંભળીને સાધના શીખવા આવનાર મોટાભાગના ઇચ્છુકો રફુચક્કર થઇ જાય એવું જોયું હતું પણ આ છોકરી એવી નીકળી જે એ શરત જાણ્યા પછી પણ શીખવા માટે અણનમ રહી.
પૂજા પૂરી થયા પછી સરોજને પગે લાગી ત્યારે એને હૃદયસરસી ચાંપીને આશીર્વાદ આપ્યા હતા.: તારો સંકલ્પ પૂર્ણ થશે. એનો જવાબ તને દસ થી ત્રીસ દિવસમાં મળશે …

એ પૂજા પછી દિવસો મંથર ગતિએ ચાલી રહ્યા હોય એવું લાગતું હતું . લગભગ ચૌદમો દિવસ હતો ને આરુષિ કોલેજથી ઘરે આવી એવી વળગી પડી હતી.
‘ આરતી આરતી આરતી ……. ચમત્કાર થઇ ગયો …… ચમત્કાર……’ આરૂષિ ઘરમાં પ્રવેશતાં બોલી .
‘શું થયું એ કહીશ ?’
સરોજે કહ્યું જ હતું કે પૂજામાં કોઈક ક્ષતિ રહી ગઈ હોય તો જ , અન્યથા મનોરથ પૂર્ણ ન થાય તો કહેજે ….
‘અરે !! શું થયું એ કહીશ તો તું માનીશ નહીં , હું હજી નથી માની નથી શકતી …..’
આરૂષિ એટલી તો ખુશ હતી કે એનો અવાજ વારે વારે તરડાઇ જતો હતો.
‘પહેલા શાંતિથી બેસ ને પછી વાત કર…..’
આરતીએ આરુષિનો હાથ ઝાલી બેસાડી દેવી પડી. ખુશીથી ઝૂમી રહેલી આરુષિના પગ જમીન પર ઠરતાં નહોતા .
‘અરે શું થયું કે વિશ્વજિતનું જવાનું નક્કી જ હતું ને !! એમાં રોક લાગી , દાદીની તબિયત બગડી .’
‘અરે આરુષિ … આ કેવી વાત કરે છે ? વિશ્વજિતની દાદીની તબિયત બગડી એમાં ખુશ થવા જેવી શું વાત થઇ ? કે પછી એમાં વિશ્વજિતનું જવાનું કેન્સલ થઇ ગયું એટલે ? પણ એ તો કોઈ ખુશ થવા જેવી વાત નથી. ‘
‘ના ના , મને બોલવા તો દે …’ હર્ષથી અભિભૂત આરુષિએ જે વાત કરી તે સાંભળીને ખરેખર માનવું પડ્યું કે આ ચમત્કાર જ હતો.

વિશ્વજિત એની દાદીનો લાડકો તો હતો જ , અને પાછો ઘરમાં સૌથી નાનો દીકરો પણ ખરો. ખરેખર તો એના લગ્નની તો કોઈ વિચારણા જ નહોતી પણ બગડી જતી તબિયતે દાદીએ જીદ પકડી વિશ્વની વહુને જોઇને જવાની. ઘરમાં કન્યા શોધવાની તજવીજ ચાલી રહી હતી ને દાદીના લાડકા પૌત્રે દાદી પાસે પોતાની પસંદ પર મંજૂરીની મહોર લગાડાવી લીધી હતી.
પોતાની બાજુએ બધું પાકું કરીને વિશ્વજિતે આરુષિને ખુશખબર આપ્યા હતા.
‘હવે એ બોલ કે તારા મામા ક્યારે વાત કરવા આવી શકે છે? બહારગામ હોય તો હમણાં ને હમણાં તેડાવી લેજે. …..’
આશ્ચર્યથી ખુલ્લી રહી ગયેલી આરુષિની આંખો જોઇને મજાક પણ કરી લીધી હતી : જો જે , મોડું કરશે તો નાની કાકીના ભાઈની દીકરી તો છે જ….’
બંને બહેનો ખુશીથી રડી પડી હતી.
‘હું હજી નથી માની શકતી જે થયું તે …..’ આરુષિનો ખુશીથી ચમકી રહેલો ચહેરો આરતી મનભરીને જોઈ રહી. સરોજવાળી સાધનાની વાત આરુષિને કરવી કે ન કરવી ?
બે શરીરમાં રહેલા એક આત્મા જેવી એકતાએ જ બંનેને જીવતાં રાખ્યા હતા. વિશ્વજિતના કહેવાથી આરૂષિએ પોતાની અંતરંગ વાત છુપાવી તે , બાકી જીંદગીમાં બંને બહેનો વચ્ચે ક્યારેય કોઈ આવરણ રહ્યું નહોતું .
આરુષિને વાત કરવી તો રહી જ , એ વિચાર સાથે જ ચમત્કાર કઈ રીતે શક્ય બન્યો , સરોજ પાસે શીખેલી સાધના ને એ તમામ વિષે એક એક વિગત કહી દેવી યોગ્ય માની .
આખી વાત સાંભળ્યા પછી આરુષિનો ચહેરો મ્લાન થઇ ગયો હોય એવું લાગ્યું : આરતી , ક્યાંક એવું તો ન બને ને કે આ કોઈ જાદુટોના હોય ? ક્યાંક એમ તો ન થાય ને કે વર્ષો પછી એ કોઈક નેગેટીવ અસર કરે ?
‘અરે !! પગલી ….તને શું મળ્યું છે તે જોવાનું ભૂલીને વર્ષો પછીની ચિંતા કરવા બેઠી ?’ એટલા જવાબથી આરુષિને તે વખત પૂરતી તો શાંતિ થઇ પણ મનમાં ઉઠેલો ચચરાટ ન શમ્યો તે ન જ શમ્યો .

મામા તો આવી ગયા પણ આટલા પૈસાપાત્ર કુટુંબના મૂરતિયાની વાત સાંભળી ને મામી પણ દોડી આવ્યા હતા પિયરથી . જેટલી જલ્દી બને લગ્નનો પ્રસંગ આટોપવાનો હતો. વિદેશમાં વિશ્વનું પોસ્ટીંગ રાહ જોતું હતું . દાદીની ઈચ્છા કામ કરી ગઈ હતી.
આરૂષિનું પતી ગયું તો હવે પેલા ઉત્તમબાબુને શું જવાબ આપશો ? મામીના મગજમાં શ્રીમંત મૂરતિયો હાથમાંથી જાય એ વાત જચતી નહોતી . એને ત્યાં છોકરી આપી તો જિંદગી શાંતિથી જાય એક એવી લાલચ ખરી પણ આરુષિની પસંદ સામે પણ ના પાડવાની તાકાત નહોતી .
હવે કરવું શું ? મામીના ફળદ્રુપ મગજને એનો ઉપાય પણ મળી જ ગયો.
‘કહું છું એક ખર્ચમાં બંને લગ્નનું પતાવી કાઢો. આરુષિ સાથે આરતીનું ગોઠવી દઈએ, ઉત્તમબાબુ સાથે . લોકો કહેશે કે મામામામીએ કેવા મોટા ઘરે બંનેને પરણાવી ‘ મામીની દલીલ પાછળ લાલચ હતી ઉત્તમબાબુને ત્યાંથી મળનાર વળતરની. જો આવા મોટે ઘરે દીકરી આપી હોય તો ક્રિયાકાંડ માટે યજમાન પણ આવા નામી મોટા કુટુંબો મળે એ તો ખરું જ પણ ભૂખે મારવાનો વારો કદીય ન આવે ને !!
મામા મામીની વાત સાંભળીને કેવી ઠરી ગઈ હતી પોતે .
બપોરે જમીને સહુ આડાઅવળાં થયા કે લાગ શોધીને આરતી પહોંચી હતી સરોજ પાસે.
‘સરુ દી , થોડી ગરબડ થઇ ગઈ. મેં જે ઈચ્છ્યું એ તો થયું પણ …..’
સરોજને સમજતા વાર ન લાગી કે મનોકામના તો પૂર્ણ થઇ છે પણ સાથે સાથે ન ગમતી વાત પણ નસીબ તાણી લાવ્યું છે.
‘મારે એ બુઢ્ઢા સાથે લગ્ન નથી કરવા …’
‘ઓહ સમજી …..પણ , આ તો પ્રકૃત્તિનો નિયમ છે આરતી . એક હાથ લે એક હાથ દે. કુદરતે તને તારું વાંછિત ફળ આપ્યું પણ એની સામે એ કોઈક હિસાબ તો કરશે ને ?’
‘એટલે ? આ કોઈ ખાતાવહી છે ? જમા ઉધારના હિસાબ મંડાય ?’
‘ તો બીજું શું ? આ સંસારમાં કશું એમ ને એમ નથી થતું . દરેકની કિંમત ચૂકવવી પડે છે….’
‘ના પણ સરુ દી આ મને હરગીઝ માન્ય નથી. ‘
સરોજ વિસ્ફારિત આંખોથી જોઈ રહી આરતીને, પોતાની જીદ પર અણનમ રહીને આ છોકરી શું કરવા માંગતી હતી ?
એ વિષે વધુ વિચારવાની જરૂર ન પડી. લગ્નનો દિવસ નજીક આવી રહ્યો હતો. આરુષિ જેટલી ખુશ હતી પણ એ ખુશી ચહેરા પર છલકાઈ ન જાય તેની સતત કાળજી લેવાની હતી. આરતી સાથે થઇ રહેલું વર્તન ભારે ગુનાહિત લાગણી જન્માવતું રહ્યું હતું .
‘એક વાર આરુષિના લગ્ન સારી રીતે પતી જાય પછી જ વાત એ જીદ પર અણનમ રહેલી આરતી સામે આખરે મામામામીએ નમતું જોખવું પડયું હતું . લગ્ન પછી પાસપોર્ટ ને જરૂરી ડોક્યુમેન્ટ્સ બને એટલે આરૂષિ વિદેશ જઈ રહી હતી.
પણ એ પહેલા જ બે બહેનો વચ્ચે એક દીવાલ ઉભી થઇ ગઈ.
એનું કારણ બીજું કોઈ નહીં ને આરૂષિ પોતે જ હતી. વિશ્વજિતને સામે શું જોતી એ સઘળું ભૂલી જતી. કેટલીવાર કહ્યું હતું કે કોઈક વાત ખાનગી રાખવી પડે પણ નહીં , એ તો આરતીએ કરેલી સાધનાની વાત વિશ્વજિતની કહી આવી હતી.
એને કરી હતી તો ભાવવશ થઈને પણ એનું પરિણામ બિલકુલ અણધાર્યું આવ્યું હતું . ઉચ્ચ કેળવણી લીધેલા વિશ્વજિતને એ વાત સાંભળીને ભયંકર ચીઢ ચડી હતી . આ બધા કાટકૂમાણ ને ટૂચકા , મંત્ર તંત્ર …. આજે સારા કારણે કરવામાં આવ્યા હોય પણ જો એમાં સફળતા મળી તો કાલે એ કોઈનું અહિત કરવામાં નહીં વપરાય એની શું ખાતરી ?
અને બીજી સવારે જ આરુષિ દોડતી ઘરે આવી હતી . મામામામી તો સમજ્યા કે ઘર યાદ આવ્યું , બેન યાદ આવી હશે પણ આરુષિની વાત જાણ્યાં પછી તો પેટનું પાણી વલોવાઈ ગયું હતું .
જેને માટે આ બધું કર્યું એ બહેન માત્ર લગ્ન કરીને દૂર જતી હતી પણ સાથે સાથે દૂરી વધવાની હતી વિશ્વજિતને કારણે …
આપણે આપણી જીંદગીમાં ખુશહાલ રાખવી હોય તો તારી બેન સાથે અંતર રાખવું પડશે …..નહીતર …..
અધૂરું મુકાયેલું વિશ્વજિતનું વાક્ય ગર્ભિત ધમકી હતું : આપણાં લગ્ન ભલે થયા પણ આ જાણ્યા પછી મારા ઘરમાં , મારા કુટુંબમાં તારી બહેન માટે કોઈ જગ્યા નથી. તું એની સાથે વાતનો વ્યવહાર રાખે એ પણ મંજૂર નથી. હવે તારે સુખી પરિણીત જિંદગી જોઈએ છે કે પછી બેન , તું નક્કી કરી શકે છે…..

ક્રમશ:

pinkidalal@gmail.com

Novel